| |
ESNAF VE SANATKÂRLAR MESLEK KURULUŞLARI KANUNU |
|
Kanun No.5362 |
|
|
Kabul Tarihi : 7.6.2005 |
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun amacı; esnaf ve sanatkârlar ile
bunların yanlarında çalışanların meslekî ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak,
meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak
gelişmelerini ve meslekî eğitimlerini sağlamak, meslek mensuplarının
birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak,
meslek disiplini ve ahlâkını korumak ve bu maksatla kurulan tüzel kişiliğe sahip
kamu kurumu niteliğindeki esnaf ve sanatkârlar odaları ile bu odaların üst
kuruluşu olan birlik, federasyon ve Konfederasyonun çalışma usûl ve esaslarını
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Kanun, esnaf ve sanatkârlar ile bunların
yanlarında çalışanlar ve esnaf ve sanatkârlar tarafından kurulan esnaf ve
sanatkârlar odaları ile bu odaların üst kuruluşları olan birlik, federasyon ve
Konfederasyon hakkında uygulanır.
Tanımlar
MADDE 3.- Bu Kanunun
uygulanmasında;
a) Esnaf ve sanatkâr: İster gezici ister sabit
bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme
Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup,
ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve
kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit
usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar
ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri,
b) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret
Bakanlığını,
c) Genel Müdürlük: Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğünü,
d) Oda: Esnaf ve sanatkârların kuracakları
ihtisas ve karma esnaf ve sanatkârlar odalarını,
e) İhtisas odası: Aynı meslekte faaliyette
bulunan esnaf ve sanatkârların bir araya gelerek il merkezlerinde veya ilçelerde
kurmuş oldukları esnaf ve sanatkârlar odalarını,
f) Karma oda: İhtisas odası kurabilecek sayıya
ulaşamayan değişik mesleklerdeki esnaf ve sanatkârların bir araya gelerek
kuracakları odaları,
g) Şube: Birlik tarafından oda kurulamayan
ilçelerde açılacak ve buradaki esnaf ve sanatkârların işlemlerini yürütecek
hizmet birimlerini,
h) İrtibat bürosu: İhtisas odalarının ve
ilçelerdeki karma odaların çalışma bölgeleri içerisinde açacakları
büroları,
ı) Birlik: Aynı ilde kurulan esnaf ve
sanatkârlar odalarının, aralarındaki dayanışmayı temin etmek ve bu odaların il
genelinde işbirliği ve ahenk içerisinde çalışmalarını ve gelişmelerini sağlamak
ve o ilin esnaf ve sanatkârlarını temsil etmek amacıyla il merkezlerinde
kuracakları esnaf ve sanatkârlar odaları birliklerini,
j) Federasyon: Aynı meslek dalında kurulan
esnaf ve sanatkârlar odalarının, üyelerinin meslekî yönden ihtiyaçlarını
karşılamak, çalışmalarını ve gelişmelerini ülke genelinde işbirliği ve ahenk
içerisinde yapabilmelerini sağlamak amacıyla, kuracakları esnaf ve sanatkârlar
federasyonlarını,
k) Konfederasyon: Esnaf ve sanatkârlar
odaları, birlikleri ve federasyonları arasında birliği temin, gelişme ve
ilerlemeyi sağlamak ve genel olarak esnaf ve sanatkârların çalışmalarını meslekî
yönden ve kamu yararına uygun olacak şekilde düzenlemek ve bu hususta gerekli
görülecek her türlü tedbiri almak ve teşebbüste bulunmak, meslekî eğitimlerini
geliştirmek, esnaf ve sanatkârları yurt çapında ve uluslararası düzeyde temsil
etmek, sorunlarının çözümü için ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar
nezdinde gerekli girişimlerde bulunmak, ulusal ekonomideki gelişmelere paralel
olarak lüzumlu görülecek meslekî tedbirleri almak ve Bakanlık tarafından esnaf
ve sanatkârlarla ilgili verilecek görevleri yapmak üzere kurulan Türkiye Esnaf
ve Sanatkârları Konfederasyonunu,
l) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları:
Oda, birlik, federasyon ve Konfederasyonu,
m) Sicil: Bulunduğu il idari sınırları
içerisinde çalışmak üzere birlik bünyesinde ayrı bir birim olarak kurulan Esnaf
ve Sanatkâr Sicili Müdürlüğünü,
n) Sicil Gazetesi: Türkiye Esnaf ve
Sanatkârlar Sicil Gazetesini,
o) Asgari ücret: Onaltı yaşından büyük işçiler
için uygulanan brüt asgari ücreti,
p) Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanı:
Esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşlarının işlemlerinin ve verilecek hizmetlerin
elektronik ortamda yapılmasını sağlayan sistemi,
İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Esnaf ve Sanatkârlar Meslek
Kuruluşları
BİRİNCİ
BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar
Odası
Odaların kuruluşu
MADDE 4.- Odalar, oda kurulmak istenen yerde çalışmakta
olan sanat, hizmet ve meslek sahipleri ile esnaftan en az beşyüz kişinin isteği
ve Bakanlık izni ile kurulur. Oda unvanında esnaf, sanatkâr veya esnaf ve
sanatkâr ibaresi yer alır.
Oda kuruluşu ile ilgili olarak mülki idare
amirliğine verilecek müracaat dilekçesine Bakanlık tarafından Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanında hazırlanmış örneğine uygun düzenlenen oda kuruluş
tutanağı ve oda ana sözleşmesi eklenir. Ayrıca oda kurucu üyelerinin tüm
bilgilerinin eksiksiz olarak Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanına girişi
yapılır. Oda kuruluş tutanağı ve ana sözleşmesi, sicil müdürünün gözetiminde
tanzim ve imza edilir. Oda kuruluş işlemlerinin gerçeğe uygun olup olmamasından
sicil müdürü sorumludur.
Mülki idare amirliği onbeş gün içinde kuruluş
talebini inceler ve görüşü ile birlikte kuruluş belgelerini noksansız olarak
Bakanlığa gönderir. Bakanlık kuruluş talebi hakkında ilgili birliğin görüşünü
alır. Bakanlık bir ay içinde kuruluş için izin verip vermediğini bildirmediği
takdirde oda kurulmuş sayılır.
Kurulan odanın üyeleri arasında olup diğer
odalardan ayrılmış olanların eski odalarındaki üyeliği sona erer ve dosyası
üyesi olduğu yeni kurulan odaya bir ay içinde devredilir.
Karma odalarda, odanın talebi ve birliğin
onayı ile meslek komiteleri kurulabilir.
Odaların çalışma bölgesi
MADDE 5.- Odaların çalışma bölgesi, bulundukları
ilçenin idari sınırlarıdır.
Birden fazla ilçe bulunan büyükşehir il
merkezlerinde kurulan odaların çalışma bölgesi büyükşehire dahil ilçelerin idari
sınırlarıdır.
Aynı çalışma bölgesinde, faaliyet konusu aynı
olan birden fazla oda kurulamaz.
Çalışma bölgesi odaların faaliyet sınırlarını
belirler, esnaf ve sanatkârların meslekî faaliyetleri çalışma bölgesi ile
sınırlandırılamaz.
Odalar, her türlü sorumluluk kendilerine ait
olmak kaydıyla çalışma bölgesi içinde birlikten izin alarak irtibat bürosu
açabilirler.
Odaya kayıt
MADDE 6.- Esnaf ve sanatkârların sicile kayıtları
yapılmadıkça, hiçbir şekilde odaya kaydı yapılamaz. Sicile kayıt olan esnaf ve
sanatkârlara ait bilgiler sicil tarafından; elektronik ortamda, iş yerlerinin
bulunduğu yerdeki, iş yerleri seyyar olanların ikametgâhlarının bulunduğu
yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odasına; meslek ve sanatları ile
ilgili ihtisas odası bulunmayanların bilgileri ise karma odaya kayıt için
gönderilir. İlgili oda yönetim kurulu, bu kişilerle ilgili üyelik kararlarını
ilk toplantısında alır.
Oda kuruluş yeter sayısına ulaşılamadığı için
oda kurulması mümkün olmayan yerlerdeki esnaf ve sanatkârların kayıtları birlik
marifetiyle tutulur. Esnaf ve sanatkârlara odalarca verilen hizmetler, ilçelerde
şube açmak suretiyle birlik tarafından verilir.
Aynı iş yerinde birden fazla konuda faaliyet
gösteren esnaf ve sanatkârlar esas faaliyeti ile ilgili odaya kayıt olurlar.
Ancak, üye isterse yükümlülüklerini yerine getirmek kaydıyla diğer
faaliyetleriyle ilgili odalara da sicil marifetiyle kayıt
yaptırabilir.
Esnaf ve sanatkârlar odasına kayıtlı olanlar,
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki ticaret ve sanayi odasına,
ticaret odasına, sanayi odasına, deniz ticaret odasına; bu odalara kayıtlı
bulunanlar ise esnaf ve sanatkârlar odasına kaydedilemezler. Sermaye
şirketlerinin ortakları, başkaca esnaf ve sanatkârlık faaliyeti olmadıkça,
sadece şirket ortaklığı sebebiyle hiçbir şekilde esnaf ve sanatkârlar odalarına
üye kaydedilemezler.
Üyelik şartları
MADDE 7.- Oda üyeliği için aşağıdaki şartlar
aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak veya
yabancı devlet tabiiyetinde bulunmakla beraber Türkiye'de sanat ve ticaret
yapıyor olmak.
b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip
olmak.
c) Vergi mükellefi olmak ya da vergiden muaf
olmak.
d) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
bünyesindeki odalara kayıtlı olmamak.
Üyeliğin son bulması
MADDE 8.- Aşağıda belirtilen durumlarda üyenin oda
kaydının silinmesine yönetim kurulu tarafından karar verilir, durum sicile
bildirilerek kaydın silinmesi temin edilir ve kaydı silinen üyeye oda tarafından
on gün içinde üyenin odaya bildirdiği iş yeri veya ikamet adresine yazılı olarak
bildirilir.
a) Daimi olarak odanın çalışma bölgesi dışına
çıkanlar.
b) 7 nci maddede belirtilen şartlardan
herhangi birini kaybedenler veya bu şartlardan herhangi birine sahip olmadığı
sonradan anlaşılanlar.
c) Sanat ve mesleğini yapmaktan sürekli olarak
men edilenler.
d) Vergi mükellefiyetini sildirenlerden altı
ay içinde tekrar vergi mükellefiyeti tesis ettirmeyenler.
Üyelikleri sicil tarafından silinenlerden, üye
niteliğini tekrar kazananların oda üyeliği sicil tarafından tekrar tesis edilir.
Bu şekilde üyeliği tekrar tesis edilen üyenin daha önce kazanmış olduğu hakları
aynen devam eder. Ancak, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili
organlarında görevli olup da oda üyeliği yukarıdaki sebeplerden dolayı kesintiye
uğrayanların yetkili organlardaki görevleri de kendiliğinden sona erer. Bu
kişiler üyeliklerini tekrar kazanmış olsalar dahi o döneme ilişkin yetkili organ
üyelikleri devam etmez.
Odaların organları
MADDE 9.- Oda organları şunlardır:
a) Genel kurul: Genel kurul toplantı
tarihinden en az altı ay önce odaya kaydolmuş ve Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanından, ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından
alınacak, genel kurul toplantısına katılacaklar listesine dahil olan üyelerden
oluşur.
b) Yönetim kurulu: Başkan dahil olmak üzere,
üye sayısı 1000'den az olan odalarda yedi, üye sayısı 1000-2000 olanlarda dokuz,
2000'den fazla olan odalarda onbir kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda yedek üye
seçilir.
c) Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilecek üç kişiden oluşur. Aynı
sayıda yedek üye seçilir.
Oda
genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 10.- Oda genel kurulunun görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Oda başkanını, yönetim kurulu ve denetim
kurulu asıl ve yedek üyelerini seçmek.
b) Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim
kurulu raporu, bilanço ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya
reddetmek.
c) Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra
etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile bu
programda yer alacak olan üyelerin meslekî eğitim, teorik ve pratik kurs
programlarını ve tahmini bütçeyi incelemek, aynen veya değiştirerek kabul
etmek.
e) İşlem ve eylemleri nedeniyle hukuki ve
cezai sorumluluğu tespit edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların
görevde kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Bakanlıkça düzenlenen oda ana sözleşmesinde
değişiklik yapılması hakkında yönetim kurulunca Bakanlıktan alınacak ön izne
dayanarak karar vermek.
g) Odanın meslekî faaliyet alanını
ilgilendiren konuda kurulabilecek federasyona kurucu olma hususunda alınan
yönetim kurulu kararını onaylamak.
h) Bakanlıktan alınan ön izne dayanarak fesih
teklifi hakkında karar vermek.
ı) İmkânları nispetinde öncelikle faaliyet
alanları ile ilgili branşlarda olmak üzere öğrenci okutulmasına, bir evvelki yıl
gayri safi gelirlerinin %10'unu geçmemek kaydıyla kamu yararına faaliyet
gösteren kuruluşlara ve belge veya diğer kanıtlara dayandırılmak kaydıyla muhtaç
durumdaki oda üyelerine yardımda bulunulmasına karar
vermek.
j) Bağlı olduğu birliğin muvafakati alınmak
şartıyla kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her türlü taşıt
alım ve satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para alınmasına karar
vermek.
k) Bağlı olduğu birliğin muvafakati alınmak
kaydıyla üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini
kolaylaştırmak ve mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak
amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve kooperatiflere
iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere
vakıf kurmaya karar ve bu konudaki işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna
yetki vermek.
l) Yönetim kurulu tarafından teklif edilen
uyulması zorunlu meslekî kararları kabul ya da reddetmek.
Oda
yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 11.- Oda yönetim kurulunun görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Oda işlerini mevzuat ve genel kurul
kararlarına uygun olarak yürütmek.
b) Bakanlığın mevzuat gereği vereceği
görevleri yerine getirmek.
c) Yeni döneme ait çalışma programı ile bu
program içinde yer alacak olan üyelerin meslekî eğitim, teorik ve pratik kurs
programlarını ve tahmini bütçeyi hazırlamak ve genel kurula sunmak.
d) Uyulması zorunlu meslekî kararları almak
hususunda, bağlı bulunduğu birliğe iletilmek üzere genel kurula teklifte
bulunmak.
e) Oda üyelerinin sicillerini tutmak ve bu
bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleştirerek eksiksiz
ve doğru olarak her an hazır halde bulundurmak, üyeler tarafından talep edilen
belgeleri bilgisayar ortamında düzenlemek, ayrıca üyelerinin çalışma konuları
hakkında resmî makamlarca istenilecek bilgileri vermek.
f) Oda üyelerinin çalışma konularına giren
hususlarda haklarını korumak için resmî ve özel kuruluşlar nezdinde girişimlerde
bulunmak, üyelerinin meslekî menfaatlerini ilgilendiren konularda, adli ve idari
yargı mercileri önünde oda başkanı marifetiyle odayı temsil
etmek.
g) Oda üyelerinden yıllık aidatları elektronik
ortamda tahsil etmek,
h) Üyelerin, çalışma konularına giren işlerde
gelişmelerini sağlamak ve ihtiyaçlarını karşılamak bakımından, gerekli
tedbirleri almak, kurslar düzenlemek ve bu konuda ihtiyaç duyulan tesisleri
kurmak üzere genel kurula teklifte bulunmak, bu bilgileri Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanında güncelleyerek takip etmek.
ı) Resmî ve özel merciler tarafından istenecek
temsilciyi atamak ve görevlendirmek.
j) Bakanlıktan ön izni alınmış oda ana
sözleşmesi değişikliklerini genel kurula teklif etmek.
k) Genel sekreter ve diğer personelin atama,
terfi, cezalandırma ve görevlerine son verilmesine karar vermek, personele ait
bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek takip
etmek.
l) Oda üyelerince üretilen mal ve hizmetlerin
kalitesini, standartlarına ve sağlık koşullarına uygun şekilde üretilip
üretilmediğini ve ücret tarifelerine uyulup uyulmadığını ilgililerin başvurusu
üzerine veya doğrudan veya uzman kimseler aracılığı ile kontrol etmek, ayrıca
meslekî teamüle aykırı davranışları belirlenen üyelere yazılı ihtarda bulunmak,
tekrarı halinde ilgilileri birlik disiplin kuruluna bildirmek, tüketicilerin
korunması için gerekli tedbirleri almak ve üyeleri hakkında bu konuda odaya
yapılan şikâyetleri incelemek.
m) Oda üyeleri ve müşterileri arasında çıkacak
anlaşmazlıkları çözümlemek, ceza gerektiren hallerde konuyu birlik disiplin
kuruluna sevk etmek.
n) Muhasebe işlemlerini bilgisayar ortamında
yerine getirmek ve üyelerin talebi doğrultusunda düzenlenen ve onanan belgeleri
bilgisayar sisteminden yararlanarak vermek.
o) Mesleğe yeni girecek esnaf ve sanatkârlara
meslekî eğitimler vererek, ticari faaliyetlerine başlayabilmeleri ve iş yeri
açma ruhsatları için ilgili belediyeye verilmek üzere meslekî yeterlik belgesi
vermek; üyelerine meslekî konularda danışmanlık yapmak.
p) İlçelerde, oda üyelerinin müşterileriyle
ilişkisinde ortaya çıkan uyuşmazlıklarda, konu hakem heyetlerine intikal
ettirilmiş ise bu hakem heyetlerine üye görevlendirmek.
r) Bilanço ve gelir ve gider hesap cetvelini
şubat ayı sonuna kadar, genel kurul evrakını ise genel kurulu takip eden on gün
içinde bağlı bulunduğu birliğe ve federasyona göndermek.
Oda
denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 12.- Oda denetim kurulunun görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel
kurulda alınan kararların yönetim kurulu tarafından yerine getirilip
getirilmediğini incelemek.
b) Oda işlemlerinin mevzuat ve oda ana
sözleşmesi çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
c) Bakanlık ve oda üst kuruluşları tarafından
verilen görevlerin yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
d) Odanın yıllık aidatlarının üyelerden
zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve odanın işlem ve hesapları
hakkında genel kurula rapor vermek.
e) Odanın üye kayıtlarının Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanında, yeterli bilgileri haiz şekilde tutulmasını kontrol
etmek.
f) Genel kurulu olağanüstü toplantıya
çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev
ve yetkilerinden (d) ve (f) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine
getirirler.
Resmî ve özel kuruluşlarla
ilişkiler
MADDE 13.- Resmî ve özel kuruluşlarca, tacir ve
sanayiciden meslekî faaliyetleri ile ilgili olarak istenilen ve 18.5.2004
tarihli ve 5174 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde öngörülen belgeler, esnaf ve
sanatkârlar için mensup oldukları oda tarafından düzenlenir ve
verilir.
Resmî makamlarca, esnaf ve sanatkârların
meslekî faaliyetlerini ilgilendiren hususlarda alınacak kararlarda, ilgili
odanın mütalaasından faydalanılır ve kurulacak komisyonlara oda temsilcisinin
katılması zorunludur.
Belediyeler; ruhsat verebilmek için iş yeri
açmak veya meslekî faaliyette bulunmak isteyen esnaf ve sanatkârlardan sicil
tasdiknamesi ile üye olduklarına dair ilgili oda belgesini istemek
zorundadırlar.
Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, kamu
iktisadi teşebbüsleri, esnaf ve sanatkâr kredi ve kefalet kooperatifleri ve
bankalar oda üyeleri ile ilgili ruhsat, ihale ve kredi işlemlerinde üye
olduklarına dair ilgili oda belgesini istemek
zorundadırlar.
Odaların gelirleri
MADDE 14.- Odaların gelirleri
şunlardır:
a) Kayıt ücreti.
b) Yıllık aidat.
c) Konfederasyonca belirlenen tarife ücretleri
karşılığında düzenlenecek ve onanacak belgeler ile yapılan hizmetler
karşılığında alınacak ücretler.
d) Meslekî yeterlik belgesi
ücretleri.
e) Yayın gelirleri.
f) Sınav ücretleri.
g) Oda amacını gerçekleştirmek için kurulacak
kuruluşların ve iştiraklerin gelirleri.
h) Oda tarafından düzenlenecek danışmanlık,
eğitim, kurs ve sosyal faaliyet gelirleri.
ı) Muhasebe işlerinin yapılmasından elde
edilen gelirler.
j) Faiz ve diğer
gelirler.
k) Bağış ve yardımlar.
Fesih, tasfiye ve iptal
MADDE 15.- Odaların fesih sebepleri
şunlardır:
a) Üye mevcudunun yüzden aşağıya
düşmesi.
b) Bakanlıkça yapılacak uyarıya rağmen
mevzuata aykırı genel kurul kararlarının iki ay içinde
düzeltilmemesi.
c) Konfederasyonca tespit edilen yıllık
zorunlu giderleri karşılayacak miktarda gelir sağlayamadığının birlik tarafından
tespit edilmesi üzerine yapılacak yazılı uyarıya rağmen odanın mali durumunun
bir yıl içinde iyileştirilememesi.
d) Odanın faaliyet alanına giren hususlardan
aynı meslek koluna mensup esnaf ve sanatkârların zamanla ayrı oda kurmaları
sonucu, kalan üye sayısının ikiyüzden aşağı düşmesi.
Odalar yukarıda yazılı sebeplerle Bakanlığın
teklifi üzerine yetkili asliye hukuk mahkemesi kararıyla fesih olunur.
Yukarıdaki hükümlere göre feshedilen odaların
bağlı oldukları birlikçe görevlendirilecek heyet tarafından, borçları kendi
varlığından ödenip, alacakları tahsil edildikten ve tasfiye giderleri de
karşılandıktan sonra kalacak meblağ ile ayni haklar, heyet tarafından tutanakla
birliğe devredilir. Kuruluşu yapılan odanın, daha sonra kuruluşunun usule uygun
olmadığının anlaşılması halinde süre kaydı aranmaksızın odanın kuruluşu Bakanlık
tarafından iptal edilir. Odanın kuruluş işleminin iptali halinde ise, odanın mal
varlığı birliğe devredilir. Fesih olan veya kuruluşu iptal olan odaların üye
kayıt defterleri birlik tarafından muhafaza edilir.
İKİNCİ
BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar
Odaları Birlikleri
Birliklerin kuruluşu
MADDE 16.- Her il merkezinde bir esnaf ve sanatkârlar
odaları birliği kurulur.
Bakanlıkça hazırlanan örneğe uygun olarak
düzenlenmiş birlik ana sözleşmesi bir dilekçe ile o yer valiliğine verilir.
Valilik onbeş gün içerisinde gerekli araştırmasını yaparak kuruluş onayı için
belgeleri Bakanlığa gönderir.
Birlik, ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından
onaylanmasını müteakip kurulmuş olur. Birlik kuruluşlarında Konfederasyon görüşü
alınır.
Bir ilde birden fazla birlik
kurulamaz.
Birliğin çalışma bölgesi
MADDE 17.- Birlik çalışma bölgesi kurulduğu ilin idari
sınırlarıdır. Çalışma bölgesindeki odalar faaliyetlerinden dolayı birliğe karşı
sorumludurlar.
Birliğe kayıt
MADDE 18.- Odalar, çalışma bölgesi içinde bulundukları
birliğe, birliğin kuruluşunu takip eden bir ay içinde, yeni kurulan odalar da
kuruldukları tarihten itibaren aynı süre içinde kayıt olmak zorundadırlar. Kayıt
zorunluluğunu yerine getirmeyen odalar birlik tarafından resen kaydedilir ve bu
durum ilgili odaya yazılı olarak bildirilir.
Birliğin organları
MADDE 19.- Birlik organları
şunlardır:
a) Genel kurul : Genel kurul tarihinden en az
altı ay önce kurulmuş olan odaların başkan ve yönetim kurulu üyeleri ile
birliğin görevde bulunan başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyelerinden
oluşur.
b) Başkanlar kurulu : Birliğe üye odaların
başkanlarından oluşur.
c) Yönetim kurulu : Başkan dahil olmak üzere
oda sayısı 25 ve daha az olanlarda beş, 26-50 olanlarda yedi, 51-120 olanlarda
dokuz, 121 ve daha fazla olanlarda onbir kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda yedek üye
seçilir.
d) Denetim kurulu : Genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilecek oda sayısı 50 ve daha az
olanlarda üç, 51 ve daha fazla olanlarda beş kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek
üye seçilir.
e) Disiplin kurulu : Oda sayısı 50 ve daha az
olanlarda üç, 51 ve daha fazla olanlarda beş kişiden oluşur ve genel kurul
üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda yedek
üye seçilir.
Birlik genel kurulunun görev ve
yetkileri
MADDE 20.- Birlik genel kurulunun görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Birlik başkanını, yönetim, denetim ve
disiplin kurulu asıl ve yedek üyelerini seçmek.
b) Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim
kurulu raporu, bilanço ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya
reddetmek.
c) Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra
etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile bu
program içinde yer alacak olan eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve
tahmini bütçeyi incelemek, aynen veya değiştirerek kabul
etmek.
e) İşlem ve eylemleri nedeniyle hukuki ve
cezai sorumluluğu tespit edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların
görevde kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Bakanlıkça düzenlenen birlik ana
sözleşmesinde değişiklik yapılması hakkında yönetim kurulunca Bakanlıktan
alınacak ön izne dayanarak karar vermek.
g) İmkânları ölçüsünde öğrenci okutulmasına,
bir evvelki yıl gayri safi gelirlerinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu yararına
hizmet eden kuruluşlara sosyal yardım yapılmasına ve bütçe imkânları elverişli
olmayan üye odalara durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla ayni ve nakdî
yardımda bulunulmasına karar vermek.
h) Kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik
gayrimenkul ve her türlü taşıt alım ve satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç
para alınmasına karar vermek.
ı) Üye odaların ve üyelerinin müşterek
ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin
genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı olarak
kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına
uygun olarak eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar vermek
ve bu konuda işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki
vermek.
j) Faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek tutmak.
Birlik başkanlar
kurulu
MADDE 21.- Birlik başkanlar kurulu; istişare organı
olup, birlik çalışma bölgesindeki esnaf ve sanatkâr ile odalara ilişkin
meseleler hakkında birlik yönetim kuruluna tavsiyelerde
bulunur.
Birlik yönetim kurulu başkanı, başkanlar
kurulunun da başkanıdır. Başkanın bulunmadığı hallerde toplantıya yetki verilen
birlik yönetim kurulu başkan vekili başkanlık eder.
Kurul, üyelerinin çoğunluğu ile yılda bir defa
eylül ayında kendiliğinden toplanır ve gerektiğinde birlik başkanının veya
başkanlar kurulunun çoğunluğunun yazılı çağrısı ile her zaman
toplanabilir.
Birlik yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 22.- Birlik yönetim kurulunun görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Birlik işlerini mevzuata ve genel kurul
kararlarına uygun olarak yürütmek.
b) Bakanlık ve Konfederasyonca mevzuat gereği
verilecek görevleri yerine getirmek.
c) Yeni dönem çalışma programı ile bütçeyi,
bilanço ve gelir ve gider tablolarını hazırlamak ve genel kurula
sunmak.
d) Odaların çalışmalarının mevzuat ve oda ana
sözleşmesi esasları içinde yürütülmesini sağlamak üzere gerekli görülecek
zamanlarda, işlemlerini incelemek ve alınması gerekli tedbirler hakkında
bildirimde bulunmak.
e) Odalar hakkında lüzumlu bilgilerin Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında düzenli olarak tutulmasını sağlamak ve resmî
dairelerin bu husustaki isteklerini yerine getirmek.
f) Odaların gelişmesini sağlamak, ihtiyaç ve
güçlüklerini gidermek için gerekli tedbirleri almak, bu konuda resmî ve özel
merciler nezdinde teşebbüslerde bulunmak, genel meslekî menfaatlerini
ilgilendiren konularda adli ve idari yargı mercileri önünde birlik başkanı
marifetiyle birliği temsil etmek.
g) Odalarda ve odalar arasında çıkan
olumsuzluk ve anlaşmazlıklarla ilgili olarak düzenlenen raporları incelemek ve
konuyu çözüme kavuşturmak.
h) Odaların, kuruluş amacını gerçekleştirmeye
yönelik gayrimenkul ve her türlü taşıt alım ve satımı ile ödünç para alınması;
şirket, vakıf ve kooperatif kurma ve kurulu bulunanlara katılma yönündeki
taleplerini incelemek ve karar vermek.
ı) Resmî ve özel merciler tarafından istenecek
temsilciyi atamak ve görevlendirmek.
j) Genel sekreter ve diğer personelin atama,
terfi, cezalandırma ve görevlerine son verilmesine karar vermek ve personele ait
bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek takip
etmek.
k) Çalışma bölgesi içindeki meslekî teamül,
gelenek ve uyulması zorunlu meslekî kararları kendi görüşü ile birlikte
Konfederasyona iletmek.
l) Birlik katılma payının ve kayıt ücretinin
üye odalardan elektronik ortamda tahsilini sağlamak.
m) Esnafın işyeri açması, kapatması veya
meslek değiştirmesi ile ilgili işlemlerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanından takibini yaparak sicil işlemlerinin yerine getirilmesini
sağlamak.
n) Odalardan gelen esnaf ve sanatkârlara ait
şikâyetleri incelemek ve neticelendirmek ya da gerek görülmesi halinde konuyu
Konfederasyona intikal ettirmek.
o) İllerde, esnaf ve sanatkârların
müşterileriyle ilişkisinde ortaya çıkan uyuşmazlıklarda, konu hakem heyetlerine
intikal ettirilmiş ise bu hakem heyetlerine üye
görevlendirmek.
p) Üyesi olan odalara, bu odaların mevcut
üyelerine ve esnaf ve sanatkârlık faaliyetine yeni başlayacak kişilere
danışmanlık hizmeti vermek.
r) Üye odalardan gelen yıl sonu bilanço ile
gelir ve gider cetvellerini incelemek, odalara yol gösterici tavsiyelerde
bulunmak ve 15 inci maddenin (c) bendine göre değerlendirmek; bilanço ve gelir
ve gider hesap cetvelini şubat ayı sonuna kadar, genel kurul evrakını ise genel
kurulu takip eden on gün içinde Konfederasyona göndermek.
Birlik denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 23.- Birlik denetim kurulunun görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel kurul
kararlarının yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
b) Birlik işlemlerinin mevzuat ve birlik ana
sözleşmesi çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
c) Bakanlık ve Konfederasyon tarafından
mevzuat gereği verilen görevlerin yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
d) Birlik kayıt ücreti ve katılma paylarının
üye odalardan zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve birliğin
işlem ve hesapları hakkında genel kurula rapor vermek.
e) Birliğe bağlı odaların hesap ve işlemlerini
Bakanlığın isteği üzerine incelemek.
f) Genel kurulu olağanüstü toplantıya
çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev
ve yetkilerinden (d) ve (f) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine
getirirler.
Disiplin kurulu ve disiplin
cezaları
MADDE 24.- Birlik disiplin kurulu birliğe bağlı oda
üyelerinin meslekî faaliyetleri sırasında meslek ahlakı ile bağdaşmayan hareket
ve işlemlerini soruşturmaya ve durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre bu
maddede belirtilen disiplin cezalarını vermeye yetkilidir.
Disiplin kurulu kendi üyeleri arasından bir
başkan seçer. Disiplin kurulunun sekreterlik işleri birlik tarafından yerine
getirilir. Disiplin kurulu üyeleri arasında eksilme olduğu takdirde, yedek
üyelerden genel kuruldaki seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde
listeye göre sırayla disiplin kurulunca yazılı olarak disiplin kuruluna
çağrılır.
Üyenin yazılı savunması alınmadan disiplin
cezası verilemez. Disiplin kurulunun yedi günden az olmamak üzere verdiği süre
içinde savunma yapmayan üye, savunma hakkından vazgeçmiş
sayılır.
Disiplin kurulu kendilerine intikal eden ihbar
ve şikâyetleri en çok bir ay içinde soruşturmaya başlar ve en geç üç ay içinde
sonuçlandırır.
Disiplin kurulunca verilen cezalar on gün
içinde ilgililere yazılı olarak tebliğ edilir. İlgililer bu karara karşı
tebellüğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde yetkili idare mahkemesine dava
açabilirler. Davanın açılmış olması idarece verilen cezanın yerine getirilmesini
durdurmaz. Dava, zaruret görülmeyen hallerde, evrak üzerinden inceleme yapılarak
en kısa sürede sonuçlandırılır. Yetkili idare mahkemesince verilen kararlara
karşı bölge idare mahkemesine başvurulabilir. Bölge idare mahkemesinin verdiği
kararlar kesindir.
Oda üyelerine birlik disiplin kurulunca
verilecek cezalar şunlardır:
a) Uyarma cezası: Meslek şeref ve haysiyetine
uygun düşmeyen hareketleri olan, odaya olan üyelik görev ve yükümlülüklerini
yerine getirmeyen, üyesi olduğu oda ve diğer esnaf ve sanatkâr meslek
kuruluşlarının itibarını zedeleyici fiilde bulunan ve sözler sarf eden, müşteri
veya diğer kişilerle olan ilişkilerinde terbiye ve nezakete aykırı davranışlarda
bulunan üyenin, meslekî faaliyetinde ve davranışlarında daha dikkatli olması
gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Üye, bir yıl içinde uyarma cezası
gerektiren fiili tekrarlaması halinde kınama cezası ile tecziye
edilir.
b) Kınama cezası: Müşterilerine ve diğer
kişilere olan taahhütlerini yerine getirmeyen veya bunlara karşı haksız ithamda
bulunan, müşterilerini ve diğer kişileri kandıran, nizami ölçü ve tartı
aletlerini bilerek kullanmayan üyeye meslekî faaliyetinde ve davranışlarında
kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Üye, bir yıl içinde kınama cezasını
gerektiren fiili tekrarlaması halinde para cezası ile tecziye
edilir.
c) Para cezası: Üyenin, Bakanlık, o yer idare
amiri, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları tarafından mevzuata uygun olarak
alınmış kararlara aykırı hareket etmesi ve mükerrer kınama cezası almasından
dolayı, para cezası ile cezalandırılmasıdır. Para cezaları birliğe gelir
kaydedilir. Verilecek para cezası 61 inci maddeye göre belirlenen yıllık aidatın
iki katıdır. Üyenin para cezası verilmesini gerektiren eylem ve davranışlarının,
aynı eylem ve davranış olmasına bakılmaksızın bir yıl içinde tekrarında,
verilecek ceza yıllık aidatın beş katı olarak uygulanır.
d) Geçici veya uzun süreli oda üyeliğinden
çıkarma cezası: Üyenin, esnaf ve sanatkâr sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve
derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde, huzur, sükûn ve çalışma
düzenini bozucu eylem ve davranışlarda bulunması karşısında oda üyeliğinden
geçici veya uzun süreli olarak çıkarılması, bu süre içerisinde meslekî
faaliyetini yürütememesidir.
Geçici çıkarma cezası bir aydan az, altı aydan
fazla; uzun süreli çıkarma cezası altı aydan az, iki yıldan fazla
olamaz.
Birliğin gelirleri
MADDE 25.- Birliğin gelirleri
şunlardır:
a) Birliğe bağlı odalardan alınacak kayıt
ücreti.
b) Birliğe bağlı odalar tarafından ödenecek
katılma payları.
c) Yayın gelirleri.
d) Bağış ve yardımlar.
e) Birlik amacını gerçekleştirmek için
kurulacak kuruluşların ve iştiraklerin gelirleri.
f) Birlik tarafından verilecek danışmanlık ve
düzenlenecek sosyal faaliyet gelirleri.
g) Birlik tarafından düzenlenecek meslekî
kurslar, sergi ve fuarlardan sağlanacak gelirler.
h) Para cezaları.
ı) Konfederasyonca belirlenen ücret
tarifelerine göre düzenlenecek ve onanacak belge ile hizmet karşılığı
gelirleri.
j) Sicile ilk kayıt
ücreti.
k) Sicil harçlarından alınacak
paylar.
l) Faiz ve diğer gelirler.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar
Federasyonu
Federasyonun kuruluşu
MADDE 26.- Federasyon kurulabilmesi için ülke genelinde
aynı meslek dalında kurulmuş olan odaların %60'ının genel kurullarının
federasyon kurulması yönünde karar almaları ve kurucu oda adedinin 40'dan az
olmaması şarttır.
Kurucular, Bakanlıkça hazırlanmış örneğe uygun
olarak düzenleyecekleri federasyon ana sözleşmesini bir dilekçe ile birlikte
Bakanlığa verirler. Federasyon kuruluşlarında Konfederasyonun görüşü
alınır.
Federasyon; ana sözleşmesinin Bakanlık
tarafından onanmasından sonra kurulmuş olur. Aynı faaliyet konusunda birden
fazla federasyon kurulamaz.
Federasyonların merkezi
Ankara'dadır.
Federasyona kayıt
MADDE 27.- Federasyon kurulduktan sonra aynı meslek
dalında kurulmuş bulunan veya sonradan kurulacak odalar, kuruluş tarihinden
itibaren bir ay içinde federasyona kayıt olmak
zorundadırlar.
Kayıt zorunluluğunu yerine getirmeyen odaların
kayıtları federasyon tarafından resen yapılır ve ilgili odaya yazılı olarak
bildirilir.
Federasyonun
organları
MADDE
28.-
Federasyon organları şunlardır:
a) Genel kurul: Federasyon genel kurul
tarihinden en az altı ay önce kurulmuş olan odaların yönetim kurulu başkan ve
üyeleri ile federasyonun görevde bulunan başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyelerinden
oluşur.
b) Yönetim kurulu: Başkan dahil olmak üzere, oda
sayısı 75 ve daha az olanlarda dokuz, 76-125 olanlarda onbir, 126 ve daha fazla
olanlarda onüç kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
c) Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilecek üç kişiden oluşur. Aynı
sayıda yedek üye seçilir.
Federasyon genel kurulunun görev ve
yetkileri
MADDE 29.- Federasyon genel kurulunun başlıca görev ve
yetkileri şunlardır:
a) Federasyon başkanını, yönetim kurulu ve
denetim kurulu asıl ve yedek üyelerini seçmek.
b) Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim
kurulu raporu, bilanço ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya
reddetmek.
c) Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra
etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile bu
program içinde yer alan eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini
bütçeyi incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem ve eylemleri nedeniyle hukuki ve
cezai sorumluluğu tespit edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların
görevde kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Üye odalarda ve üye odalar arasında meslek
ve sanatlarının yürütülmesi yönünden çıkacak olumsuzlukları ve anlaşmazlıkları
çözüme kavuşturmak ve üye odaların uyması zorunlu meslekî kararların alınmasını
sağlamak üzere Konfederasyona teklifte bulunmak.
g) Üye odalar ve mensuplarının meslekî gelişme
ve ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamak maksadıyla gerekli tedbirleri almaya
ve bu konuda gereken kurs, seminer, fuar ve benzeri kültürel ve sosyal
faaliyetlerde bulunmaya, tesisler kurmaya, Konfederasyonun uygun görüşü ile
Bakanlıktan izin alarak uluslararası kuruluşlara üye olmaya karar vermek.
h) İmkânları ölçüsünde öğrenci okutulmasına,
bir evvelki yıl gayri safi gelirinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu yararına
hizmet eden kuruluşlara sosyal yardım yapılmasına ve bütçe imkânları elverişli
olmayan üye odalara durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla ayni ve nakdî
yardımda bulunulmasına karar vermek.
ı) Kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik
gayrimenkul ve her türlü taşıt alım satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç
para alınmasına karar vermek; bütün bu faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek tutmak.
j) Üye odaların ve üyelerinin müşterek
ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin
genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı olarak
kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına
uygun olarak eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar vermek
ve bu konudaki işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
Federasyon yönetim kurulunun görev ve
yetkileri
MADDE 30.- Federasyon yönetim kurulunun görev ve
yetkileri şunlardır:
a) Federasyon işlerini mevzuata ve genel kurul
kararlarına uygun olarak yürütmek.
b) Bakanlık ve Konfederasyonca mevzuat gereği
verilecek görevleri yerine getirmek.
c) Yeni dönem çalışma programı ile bu program
içinde yer alacak eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
hazırlamak ve genel kurulun onayına sunmak.
d) Mevzuat ve oda ana sözleşmesi esasları
içinde yürütülmesini sağlamak üzere, gerekli görülecek zamanlarda, üye odaların
çalışmalarını inceleyerek alınması gerekli idari ve mali tedbirler hakkında
bildirimde bulunmak ve odanın bağlı bulunduğu birliğe bilgi
vermek.
e) Federasyonda çalışan personel ile odalarla
mensupları hakkındaki lüzumlu bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında düzenli olarak tutulmasını sağlamak ve resmî dairelerin bu husustaki
taleplerini yerine getirmek.
f) Üyesi olan odalar ve mensuplarının meslekî
bilgi ve eğitim çalışmalarını temin etmek, resmî ve özel merciler nezdinde
gerekli girişim ve temaslarda bulunmak, mensuplarının genel meslekî
menfaatlerini ilgilendiren konularda adli ve idari yargı mercileri önünde
federasyon başkanı marifetiyle federasyonu temsil etmek.
g) Genel sekreter ve diğer personelin atama,
terfi, cezalandırma ve görevlerine son verilmesine karar
vermek.
h) Resmî ve özel merciler tarafından istenecek
temsilcileri atamak ve görevlendirmek.
ı) Üye odaların gelişmesi için lüzumlu ve
yararlı tedbirleri almak ve gereken tesisleri kurmak.
j) Federasyon katılma payının ve kayıt
ücretinin üye odalardan elektronik ortamda tahsilini
sağlamak.
k) Bilanço ve gelir ve gider hesap cetvelini
şubat ayı sonuna kadar, genel kurul evrakını ise genel kurulu takip eden on gün
içinde Konfederasyona göndermek.
Federasyon denetim kurulunun görev ve
yetkileri
MADDE 31.- Federasyon denetim kurulunun görev ve
yetkileri şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel
kurulda alınan kararların yönetim kurulu tarafından yerine getirilip
getirilmediğini incelemek.
b) Federasyon işlemlerinin mevzuat ve
federasyon ana sözleşmesi çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
c) Bakanlık ve Konfederasyon tarafından
mevzuat gereği verilen görevlerin yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
d) Federasyon kayıt ücreti ve katılma
paylarının üye odalardan zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve
federasyonun işlem ve hesapları hakkında genel kurula rapor
vermek.
e) Genel kurulu olağanüstü toplantıya
çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev
ve yetkilerinden (d) ve (e) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine
getirirler.
Federasyonun gelirleri
MADDE 32.- Federasyonun gelirleri
şunlardır:
a) Federasyona bağlı odalardan alınacak kayıt
ücreti ve katılma payları.
b) Yayın gelirleri.
c) Bağış ve yardımlar.
d) Federasyonun amacını gerçekleştirmek için
kurulacak kuruluşların ve iştiraklerin gelirleri.
e) Federasyonca düzenlenecek sosyal faaliyet
gelirleri.
f) Federasyon tarafından düzenlenecek meslekî
kurslar, sergi ve fuarlardan sağlanacak gelirler.
g) Konfederasyonca belirlenen tarife ücretleri
karşılığında düzenlenecek ve onanacak belge ve hizmet
karşılıkları.
h) Faiz ve diğer gelirler.
Fesih ve tasfiye
MADDE 33.- Federasyon, kayıtlı üye odalardan üçte
birinin yazılı fesih talebi üzerine bir ay içinde yapacağı genel kurul
toplantısında, genel kurul üyelerinin üçte ikisinin kararı ile
feshedilir.
Feshedilen federasyon, Konfederasyonca
görevlendirilecek üç kişilik bir heyet tarafından, borçları kendi varlığından
ödenip, alacakları tahsil edildikten ve tasfiye giderleri de karşılandıktan
sonra kalacak meblağ ve ayni haklar Konfederasyona devrolunur. Beş sene
içerisinde aynı konuda federasyon kurulduğu takdirde devrolunan meblağ bu
kuruluşa verilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Türkiye Esnaf ve
Sanatkârları
Konfederasyonu
Konfederasyonun kuruluşu
MADDE 34.- Konfederasyon, Bakanlıkça hazırlanmış
örneğine uygun Konfederasyon ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onanmasından
sonra kurulmuş olur. Kuruluş merkezi Ankara'dadır. Konfederasyonun kısa adı
TESK'tir.
Konfederasyona kayıt
MADDE 35.- Bu Kanuna göre kurulmuş veya kurulacak olan
birlik ve federasyonlar kuruluş tarihinden itibaren bir ay içinde Konfederasyona
kayıt olmak zorundadırlar.
Kayıt zorunluluğunu yerine getirmeyen birlik
ve federasyonların kayıtları Konfederasyonca resen yapılır ve ilgili meslek
kuruluşlarına yazılı olarak bildirilir.
Konfederasyonun organları
MADDE 36.- Konfederasyonun organları
şunlardır:
a) Genel kurul: Birlik ve federasyonların
başkan ve yönetim kurulu üyeleri ile Konfederasyonun görevde bulunan genel
başkanı, yönetim kurulu ve dışarıdan seçilen üyeler hariç denetim kurulu
üyelerinden oluşur.
b) Başkanlar kurulu: Konfederasyon genel
başkanı ile birlik ve federasyon başkanlarından oluşur.
c) Yönetim kurulu: Genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilen genel başkan dahil onbeş
kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
d) Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri
arasından veya ikisi dışarıdan dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilen beş
kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
Konfederasyon genel kurulunun görev ve
yetkileri
MADDE 37.- Konfederasyon genel kurulunun görev ve
yetkileri şunlardır:
a) Konfederasyon genel başkanını, yönetim
kurulu ve denetim kurulu asıl ve yedek üyelerini seçmek.
b) Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim
kurulu raporu, bilanço ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya
reddetmek.
c) Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra
etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile bu
programda yer alan eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini
bütçeyi incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem ve eylemleri nedeniyle hukuki ve
cezai sorumluluğu tespit edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların
görevde kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Yönetim kurulunca hazırlanan yönetmelikleri
onamak.
g) Herhangi bir sebeple birlik ve
federasyonlarla Konfederasyon yönetim kurulu ve denetim kurulu arasında çıkacak
görüş ayrılıklarını çözüme kavuşturmak.
h) Esnaf ve sanat sahiplerinin meslek ve
sanatlarının yürütülmesi için gerekli ve faydalı görülecek tedbir ve
teşebbüslerden yönetim kurulu tarafından getirilecek konuları incelemek ve
karara bağlamak.
ı) Eğitim ve öğretim kurumları açılmasına,
öğrenci yurtları tesis edilmesine, burs verilmesine ve öğrenci okutulmasına, bir
evvelki yıl gayri safi gelirinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu yararına hizmet
eden kuruluşlara sosyal yardımlarda bulunulmasına, bütçe imkânları yeterli
olmayan birlik ve federasyonlara durumlarını belgelendirmek kaydıyla ayni ve
nakdi yardım yapılmasına karar vermek.
j) Konfederasyonun kuruluş amacını
gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her türlü taşıt alım satımına,
gayrimenkul karşılığında ödünç para alınmasına karar vermek, bu faaliyetlerine
ait bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek
tutmak.
k) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ve
üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini
kolaylaştırmak ve mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak
amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve kooperatiflere
iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere
vakıf kurmaya karar ve bu konuda işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki
vermek.
Konfederasyon başkanlar kurulu
MADDE 38.- Konfederasyon başkanlar kurulu, yüksek
istişare kurulu olarak, ülke genelindeki esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarına ilişkin meseleler ile Türk esnaf ve sanatkârlarının ülke içindeki
ve uluslararası düzeydeki gelişme ve sorunları hakkında Konfederasyon yönetim
kuruluna tavsiyelerde bulunur.
Konfederasyon genel başkanı, başkanlar
kurulunun da başkanıdır. Başkanın bulunmadığı hallerde toplantıya yetki verilen
Konfederasyon genel başkan vekili başkanlık eder.
Kurul, üyelerinin çoğunluğu ile yılda bir defa
ekim ayında kendiliğinden ve gerektiğinde Konfederasyon genel başkanının veya
başkanlar kurulunun çoğunluğunun yazılı çağrısı üzerine her zaman
toplanabilir.
Konfederasyon yönetim kurulunun görev ve
yetkileri
MADDE 39.- Konfederasyon yönetim kurulunun başlıca görev
ve yetkileri şunlardır:
a) Konfederasyon işlerini mevzuata ve genel kurul ve
başkanlar kurulu tavsiyelerine uygun olarak yürütmek.
b) Bakanlık tarafından mevzuat gereği
verilecek görevleri yerine getirmek.
c) Yeni dönem çalışma programı ile bu program
içinde yer alacak olan eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini
bütçeyi hazırlamak ve genel kurulun onayına sunmak.
d) Birliklerin, federasyonların ve
gerektiğinde odaların çalışmalarını mevzuat ve ana sözleşmeleri esasları içinde
yürütülmesini sağlamak için lüzumlu görülecek zamanlarda hesap ve işlemlerini
incelemek ve alınması gerekli tedbirler hakkında bildirimde bulunmak; birlik ve
federasyonların, gelecek yıl çalışma programları ile yıl sonu bilanço ve gelir
ve gider cetvellerini değerlendirmek ve bu kuruluşlara yol gösterici
tavsiyelerde bulunmak.
e) Üyeleri hakkında gerekli bilgilerin
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında düzenli olarak bulunmasını sağlamak,
resmî ve özel mercilerce lüzumlu görülecek konularda istenecek bilgi ve
mütalaayı vermek, mensuplarının genel meslekî menfaatlerini ilgilendiren
konularda, adli ve idari yargı mercileri önünde Konfederasyon genel başkanı
marifetiyle Konfederasyonu temsil etmek.
f) Birlikler veya birliklerle federasyonlar
arasında çıkacak anlaşmazlıkları incelemek ve çözüme kavuşturmak, çözüme
kavuşturulamayan hususları Bakanlığa intikal ettirmek.
g) Konfederasyon topluluğu içindeki kuruluş
mensuplarının meslek ve sanatlarının yürütülmesi için gerekli ve faydalı
görülecek tedbirleri almak ve teşebbüslerde bulunmak.
h) Konfederasyon personelinin tüm bilgilerini
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında takip etmek, genel sekreter ve diğer
personelin atanma, terfi, cezalandırılma ve görevlerine son verilmesine karar
vermek.
ı) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarını
ilgilendiren konularda hazırlanacak mevzuat hakkında, gerektiğinde Konfederasyon
görüşünü oluşturmak ve ilgili makama sunmak.
j) Ülke içinde ve dışında sergi ve fuarlar
düzenlemek, desteklemek, katılmak ve Bakanlık izni alınmak şartıyla, ülke
dışındaki meslekî kuruluşlara üye olma çalışmaları yapmak.
k) Esnaf ve sanatkârlar ile Konfederasyona
bağlı kuruluşların ihtiyacı olan yardım ve kredileri sağlamak için gerekli
girişimlerde bulunmak.
l) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
muhasebe ve personel ile gereken diğer konularda yönetmeliklerini
hazırlamak.
m) Meslek standartlarının belirlenmesi
konusunda Milli Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türk
Standartları Enstitüsü ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile işbirliği
yapmak.
n) Millî Prodüktivite Merkezi, Küçük ve Orta
Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ve benzeri
kuruluşların kurullarına katılacak delegeyi tespit etmek.
o) Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil
Gazetesini Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri ta-banında yayınlamak, meslekî
yayında bulunmak.
p) Birlik ve federasyonlarca gönderilen
uyulması zorunlu meslekî kararları Bakanlık onayına
sunmak.
r) Federasyon, birlik ve odalarda
Konfederasyon tarafından yapılan denetimler sonucunda organ üyelerinin ve
görevli personelin 59 uncu maddeye göre sorumlu görülmesi halinde, sonuç
hakkında Bakanlığa bilgi vermek.
s) Konfederasyon katılma payının ve kayıt
ücretinin birlik ve federasyonlardan elektronik ortamda işlem sırasında
tahsilini sağlamak.
t) Kaybolmaya yüz tutmuş mesleklerin
yaşatılması ve korunması için gerekli tedbirleri almak, konuyla ilgili olarak
Bakanlığı bilgilendirmek.
Konfederasyon denetim kurulunun görev ve
yetkileri
MADDE 40.- Konfederasyon denetim kurulunun görev ve
yetkileri şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel
kurulda alınan kararların yönetim kurulu tarafından yerine getirilip
getirilmediğini incelemek.
b) Konfederasyon işlemlerinin mevzuat ve
Konfederasyon ana sözleşmesi çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
c) Bakanlık tarafından mevzuat gereği verilen
görevlerin yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Konfederasyon kayıt ücreti ve katılma
paylarının üye birlik ve federasyonlardan zamanında tahsil edilip edilmediğini
kontrol etmek ve Konfederasyonun işlem ve hesapları hakkında genel kurula rapor
vermek.
e) Genel kurulu olağanüstü toplantıya
çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev
ve yetkilerinden (d) ve (e) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine
getirirler.
Konfederasyonun
gelirleri
MADDE 41.- Konfederasyonun gelirleri
şunlardır:
a) Birlik ve federasyonca ödenecek kayıt
ücretleri ve katılma payları.
b) Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Sicil
Gazetesi ile meslekî yayın gelirleri.
c) Düzenlenecek ve onanacak belge
gelirleri.
d) Para cezaları.
e) Konfederasyon amacını gerçekleştirmek için
kurulacak kuruluş ve iştirak gelirleri.
f) Konfederasyon tarafından düzenlenecek
meslekî kurslar, eğitim faaliyetleri, fuar ve sergilerden sağlanacak
gelirler.
g) Konfederasyona bağlı kuruluşlarda
kullanılan her türlü matbu evrakın basım ve dağıtımından veya bu evrakın
elektronik ortamda düzenlenmesinden sağlanan gelirler.
h) Sosyal ve kültürel organizasyonlardan
sağlanan gelirler.
ı) Esnaf ve Sanatkârların Meslek Eğitimini
Geliştirme ve Destekleme Fonu gelirleri.
j) Bağış ve yardımlar.
k) Faiz ve diğer
gelirler.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Ortak Hükümler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Genel Kurul Toplantıları,
Seçimler ve
Yasaklar
Genel kurul toplantıları ve
çağrı
MADDE 42.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
olağan genel kurul toplantıları yönetim kurulu tarafından yapılacak çağrı
üzerine, dört yılda bir olmak üzere;
a) Oda genel kurulları ocak, şubat ve mart
aylarında,
b) Birlik genel kurulları mayıs
ayında,
c) Federasyon genel kurulları haziran
ayında,
d) Konfederasyon genel kurulu eylül
ayında,
Kuruluşun merkezinin
bulunduğu yerde yapılır.
Genel kurul toplantısını zamanında yapmayan
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul işlemleri; odalarda bağlı
olduğu birlik, birlik ve federasyonlarda Konfederasyon, Konfederasyonda ise
Bakanlık tarafından görevlendirilecek üç kişilik kurul tarafından yürütülür ve
görevlendirmeden sonraki iki ay içinde genel kurul
yapılır.
Genel kurul toplantılarının yeri, tarihi,
saati ve gündemi toplantıdan en az onbeş gün önce ilgili esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşunun Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanındaki sayfasında
yayınlanır. Ayrıca, oda ve birliklerce mahalli olarak günlük veya haftalık
yayınlanan bir gazetede, gazete çıkmayan yerlerde ise teamüle göre ilan olunur.
Federasyon ve Konfederasyon genel kurul toplantıları Türkiye genelinde
yayınlanan bir gazetede ilan olunur. Genel kurula sunulacak raporlar toplantıdan
onbeş gün önce ilgili esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşunun Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanındaki sayfasından üyelerinin bilgilerine sunulur ve
kuruluşun merkezinde ayrıca incelemeye açık tutulur. Genel kurul toplantısından
bir üst kuruluş yazılı olarak onbeş gün önce haberdar
edilir.
Genel kurul toplantıları, üye sayısına uygun
büyüklükte salonda yapılır.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları,
kuruluş genel kurullarını kuruluş tarihinden sonraki doksan gün içinde
yaparlar.
Olağan toplantı
gündemi
MADDE 43.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
olağan genel kurulu, her kuruluşun ana sözleşmesine uygun olarak düzenlenecek
aşağıdaki ve gerek görülmesi halinde ilave edilecek diğer gündem maddeleriyle
toplanır. Gündem maddeleri ayrı ayrı görüşülür.
a) Açılış.
b) Başkanlık divanının
teşekkülü.
c) Saygı duruşu ve İstiklal Marşının
okunması.
d) Başkanlık divanına tutanakları imzalama
yetkisi verilmesi.
e) Yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması
ve müzakeresi.
f) Denetim kurulu raporunun okunması ve
müzakeresi.
g) Bilanço, gelir ve gider hesaplarının
okunması ve müzakeresi.
h) Bilanço, gelir ve gider hesaplarının kabulü
veya reddi.
ı) Yönetim kurulu ve denetim kurulunun ayrı
ayrı ibrası.
j) Yeni dönem çalışma programı ile bu program
içinde yer alacak olan eğitim, teorik ve pratik kurs programları ve tahmini
bütçenin görüşülmesi, kabulü veya reddi.
k) Aylık ücretlerin, huzur haklarının, yolluk
ve konaklama ücretlerinin tespit edilmesi.
l) Dilek ve temenniler.
m) Seçimler.
n) Kapanış.
Gündemde yer almayan konular, toplantıda hazır
bulunan genel kurul üyelerinin beşte birinin yazılı isteği ile yapılacak oylama
sonucuna göre, Bakanlık tarafından görüşülmesi istenen hususlar ise doğrudan
gündeme alınır. Ana sözleşme değişikliği ve fesih hususu, ilan edilen gündemde
yer almadıkça genel kurul üyelerinin teklifi olsa dahi
görüşülemez.
Olağanüstü genel kurul
toplantıları
MADDE 44.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
genel kurulları;
a) Yönetim kurulu üye tam sayısının
çoğunluğunun kararı ile yönetim kurulu tarafından,
b) Genel kurul üyelerinin dörtte birinin
noterce tasdik edilmiş imzası ile düzenlenecek tutanak ve gündemle noter
kanalıyla yapılacak başvuru üzerine, alınacak kararla yönetim kurulu
tarafından,
c) Denetim kurulu
tarafından,
d) Haklı ve geçerli sebeplerin varlığı halinde
Bakanlık tarafından,
Olağanüstü olarak toplantıya çağırılır.
Toplantı, çağrısında belirlenen gündemle yapılır. Olağanüstü toplantılarda
belirlenen gündem dışında görüşme yapılamaz. Bakanlık çağrısı hariç, yapılacak
olağanüstü genel kurul toplantısı hazırlık çalışmaları yönetim kurulunca
yürütülür. Yönetim kurulunun bu görevi yerine getirmemesi halinde ise,
olağanüstü genel kurul toplantısı hazırlık çalışmalarının nasıl ve kimler
tarafından yürütüleceği Bakanlık tarafından belirlenir.
Genel kurul toplantıları ve
çoğunluk
MADDE 45.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
genel kurul toplantılarının açılabilmesi için genel kurul üyelerinin yarıdan
fazlasının toplantıya iştirak etmesi şarttır.
Birinci toplantıda çoğunluk sağlanamadığı
takdirde genel kurul toplantısı bir ayı geçmemek üzere ertelenir. İki toplantı
arasındaki süre odalarda beş, diğerlerinde iki günden az olamaz. Bu durum iki
genel kurul üyesi ve Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından
düzenlenecek bir tutanakla tespit olunur.
İlk toplantı ilanında ikinci toplantının yeri,
tarih ve saati belirtilmiş ise yeniden ilan yapılmaz. İkinci toplantıya
katılanların sayısı odalarda, yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin
toplamının beş katından az olamaz. Diğer esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarında bu maddenin birinci fıkrası hükmü
uygulanır.
Genel kurul toplantılarında kararlar
toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile alınır. Ancak, fesih konusunda karar
alınabilmesi için genel kurul üyelerinin üçte ikisinin, ana sözleşme değişikliği
için ise genel kurul üyelerinin yarısından fazlasının kararı
zorunludur.
Genel kurul toplantısına katılacaklar
listesi
MADDE 46.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
genel kurul toplantılarına katılan genel kurul üyeleri; adı, soyadı, baba adı,
doğum yeri ve tarihi, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, esnaf ve sanatkârlar
sicil numarası ile temsilcisi oldukları meslek kuruluşlarının isimlerini
gösterecek şekilde, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanından alacakları listedeki yerlerini kimlik göstermek ve
imza etmek suretiyle genel kurula katılırlar. Genel kurulda delegeler ve
misafirler ayrı yerlerde otururlar. Güvenliğin temini bakımından Bakanlık
temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından gerek görülürse genel kurul
toplantısına misafir alınmaz.
Genel kurul üyelerinin toplantıya bizzat
katılmaları gerekli olup, vekâlet kabul edilmez. Genel kurul üyelerinden birden
fazla temsil hakkı olanların, her temsil hakları için ayrı oy hakkı
vardır.
Genel kurul toplantısına katılacakların
listesi ve diğer genel kurul evrakı, genel kurul divan başkanı ve divan üyeleri
ile Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından imza
olunur.
Bakanlık temsilcisi ve hükümet komiseri
MADDE 47.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
genel kurul toplantılarının geçerli olabilmesi için Bakanlık temsilcisinin veya
hükümet komiserinin toplantı süresince bulunması ve kapanışa kadar toplantıya
nezareti zorunludur. Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri, toplantının
mevzuat, ana sözleşmeleri ve gündem esasları içinde yapılmasını temin ve
denetlemekle görevlidir.
Görevlendirilen Bakanlık temsilcisinin veya
hükümet komiserlerinin imzasını taşımayan genel kurul toplantısına katılacaklar
listesi ile tutanaklar ve dolayısıyla toplantı belgeleri hüküm ifade
etmez.
Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri,
Bakanlık veya bu konuda yetkilendirilen mülki idare amiri tarafından
görevlendirilir. Toplantıdan en az onbeş gün evvel Bakanlık veya yetkilendirilen
mülki idare amirliğine müracaatla toplantı yeri, günü, saati ve gündemi
bildirilmek suretiyle Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri
görevlendirilmesinin talep edilmesi lazımdır. Toplantı başlamadan evvel çağrının
usûlüne uygun olarak yapıldığı, genel kurul toplantısına katılacaklar listesinin
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından alındığı ve çoğunluğun tamam olduğu
Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından incelenip tespit edilerek
görüşmelere başlanmasına izin verilir.
Ancak, usulüne uygun olarak yapılan müracaat
üzerine görevlendirme yapıldığı halde, Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri
toplantıya katılmaz ise mülki idare amirine durum bildirilir. Bakanlık
temsilcisi veya hükümet komiseri yine gelmezse bir saat sonra toplantıya
başlanır.
Genel kurul toplantılarında görevlendirilecek
Bakanlık temsilcileri veya hükümet komiserlerinin Bakanlık tarafından
belirlenecek zaruri masraf ve ücretleri, genel kurulu düzenleyen esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından ödenir.
Başkanlık divanı
MADDE 48.- Bakanlık temsilcisinin veya hükümet
komiserinin toplantıyı açma iznini vermesini müteakip genel kurul üyeleri
tarafından, genel kurul üyeleri veya üst kuruluşlarca görevlendirilmiş
temsilciler arasından genel kurulu, belirlenen ve oylanacak gündeme göre sevk ve
idare ile görevli bir başkan, bir başkan vekili ve üç kâtip üye açık oyla, ya da
toplantıya katılan genel kurul üyelerinin beşte birinin yazılı teklifi halinde,
gizli oy açık tasnifle seçilir.
Organ ve yönetim kurulu başkanlarının
seçimleri
MADDE 49.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
organ seçimleri ile yönetim kurulu başkanlarının seçimi tek dereceli olarak,
yargı gözetiminde gizli oyla ve açık tasnifle yapılır.
Seçim yapılacak genel kurul toplantısından en
az yirmi gün önce, genel kurul üyelerini gösteren Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanından hazırlanmış genel kurul toplantısına katılacaklar listesi,
toplantının gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk sağlanamadığı takdirde
yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususları belirleyen bir yazı ile birlikte
üç nüsha olarak o yer ilçe seçim kurulu başkanlığına verilir. Birden fazla ilçe
seçim kurulu bulunan yerlerde görevli hâkim, Yüksek Seçim Kurulunca
belirlenir.
Hâkim, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de
getirtip inceleme yapmak suretiyle varsa noksanlıkları tamamlattırdıktan sonra
seçime katılacak genel kurul üyelerini belirleyen listeyi ve diğer hususları
onaylar, onaylanan liste ile toplantıya ilişkin diğer hususlar seçim kurulu ile
ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun merkezinde ve genel kurulun
yapılacağı yerde asılmak suretiyle, ayrıca Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında yedi gün süre ile ilan edilir.
Yedi günlük ilan süresi içinde listeye
yapılacak itirazlar hâkim tarafından incelenir ve en geç iki gün içerisinde
kesin olarak karara bağlanır.
Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya
ilişkin diğer hususlar onaylanarak ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşuna
gönderilir.
Hâkim, kamu görevlileri veya aday olmayan
genel kurul üyeleri arasından bir başkan ile iki üyeden oluşan bir seçim sandık
kurulu atar. Aynı şekilde ayrıca üç yedek üye de belirler. Seçim sandık kurulu
başkanının yokluğunda kurula en yaşlı üye başkanlık eder.
Seçim sandık kurulu, seçimlerin Kanunun
öngördüğü esaslara göre yürütülmesi, yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli
olup görevleri, bu işlemler bitinceye kadar aralıksız olarak devam
eder.
Bin kişiden fazla üyesi bulunan genel
kurullarda her bin kişi için bir oy sandığı bulunur ve her seçim sandığı için
ayrı bir kurul oluşturulur. İkiyüze kadar olan üye fazlalığı sandık sayısında
nazara alınmaz. Sandıkların konacağı yerler hâkim tarafından belirlenir.
Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler, seçim kurulundan
sağlanır.
Oy verme işlemi genel kurul görüşmelerinden
sonra başlar ve saat 17:00'ye kadar, gizli oy açık tasnif esaslarıyla devam
eder. Seçim süresi sona erdiği halde sandık başında oylarını vermek üzere
bekleyen üyeler de oylarını kullanırlar. Listede adı yazılı bulunmayan üye oy
kullanamaz. Oylar oy verenin kimliğinin resmî bir kuruluşça verilen belge ile
kanıtlanmasından ve listedeki isminin karşısındaki yerin imzalanmasından sonra
kullanılır. Oylar, asıl ve yedek üyeler belirtilerek her türlü şekilde
düzenlenen oy pusulalarının, üzerinde ilçe seçim kurulu mührü bulunan ve oy
verme sırasında sandık kurulu başkanı tarafından verilecek zarflara konulmak
suretiyle kullanılır. Bunların dışındaki zarflara konulan oylar geçersiz
sayılır. Adaylar asıl ve yedek üye olarak liste halinde seçime girerlerse,
tasnif sonunda en fazla oy alan listedeki asıl adaylar asıl, yedek adaylar da
yedek olarak seçimi kazanmış olurlar. Liste içindeki oylara göre üyeler
sıralanır.
Genel kurullarda oy verme işlemi alt yapı
müsait olduğu takdirde elektronik ortamda
gerçekleştirilebilir.
Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları
tutanakla tespit edilip sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır.
Birden fazla sandık bulunması halinde tutanaklar ile elektronik ortamda
kullanılan oylar hâkim tarafından birleştirilir. Tutanakların birer örneği seçim
yerinde asılmak ve ilgili meslek kuruluşunun Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
sayfasında yayınlanmak suretiyle geçici seçim sonuçları ilan edilir. Kullanılan
oylar ve diğer belgeler tutanağın bir örneği ile birlikte üç ay süreyle
saklanmak üzere ilçe seçim kurulu başkanlığına verilir. Seçimin devamı sırasında
yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim
sonuçlarına yapılacak itirazlar hâkim tarafından aynı gün incelenir ve kesin
olarak karara bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara
bağlanmasından hemen sonra hâkim, yukarıdaki hükümlere göre kesin sonuçları ilan
eder. Seçim sonuçları üst kuruluşlara ve Bakanlığa
bildirilir.
Hâkim, herhangi bir sebeple seçimi durdurduğu
veyahut seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı
uygulama nedeniyle seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde, ilgililer bu
karara, tebliğ tarihinden itibaren üç iş günü içinde il seçim kuruluna itiraz
edebilirler. İl seçim kurulu en geç iki iş günü içinde itirazı inceler ve kesin
olarak karara bağlar. İptal kararının kesinleşmesi üzerine hâkim, bir aydan az
ve iki aydan fazla bir süre içinde olmamak üzere seçimin yenileneceği pazar
gününü tespit ederek ilgililere ve Bakanlığa bildirir. Belirlenen günde yalnız
seçim yapılır ve seçim işlemleri bu madde ile Kanunun öngördüğü diğer hükümlere
uygun olarak yürütülür.
Seçimlerin tamamının iptali halinde seçimler
yenileninceye kadar geçen sürede yönetim kurulu görevini yapmak üzere odalara
birlik, birlik ve federasyonlara Konfederasyon, Konfederasyona ise Bakanlık
tarafından, genel kurul üyeleri arasından üç kişilik bir kurul
atanır.
İlçe seçim kurulu başkanı hâkime ve seçim
sandık kurulu başkanı ile üyelerine, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve
Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda belirtilen esaslara göre tavan gösterge
üzerinden ücret ödenir. Bu ve diğer seçim giderleri genel kurulu yapan esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından karşılanır.
Seçimler sırasında sandık kurulu başkan ve
üyelerine karşı işlenen suçlar, kamu görevlilerine karşı işlenmiş gibi
cezalandırılır.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
seçim tarihleri, Bakanlar Kurulu tarafından bir yılı geçmemek üzere
ertelenebilir.
Seçilme şartları
MADDE 50.- Genel kurul üyelerinin esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarına genel başkan, başkan ve yönetim, denetim, disiplin
kurullarına üye olarak seçilebilmeleri için gerekli şartlar
şunlardır:
a) Denetim kurulu üyeliği için en az lise, bu
şartı taşıyan üye bulunmadığı takdirde sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul
mezunu olmak; Konfederasyon denetim kurulu üyeliğine dışarıdan seçilecekler için
dört yıllık yüksek okul mezunu ve denetim formasyonunu haiz olmak; disiplin
kurulu üyeliği için en az lise mezunu olmak; yönetim kurulu üyeliği için ise en
az ilkokul mezunu olmak.
b) Konfederasyon denetim kuruluna dışarıdan
seçilecekler ve yeni kurulan odalar hariç, en az iki yıldır odaya kayıtlı olmak
ve halen çalışıyor bulunmak.
c) Taksirli suçlar hariç olmak üzere iki
yıldan fazla hapis cezasıyla cezalandırılmamış olmak, yahut affa uğramış veya
tecil edilmiş olsalar bile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, evrakta sahtecilik, görevi kötüye kullanma, inancı
kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, kaçakçılık, hileli iflas, resmî ihale ve
alım satımlara fesat karıştırmak, kara para aklama, Devlet sırlarını açığa
vurma, terör, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına iştirak suçlarından
dolayı hüküm giymemiş olmak.
d) Seçim esnasında oda üyeliğinden geçici veya
uzun süreli olarak çıkarılmasına ilişkin kesinleşmiş ceza almamış
olmak.
Seçilme şartlarından bir veya birkaçını
taşımadığı sonradan anlaşılanlar ile bu şartlardan en az birini görev süreleri
içinde kaybedenlerin üyelikleri kendiliğinden sona erer. Bu durumda üyeliğin
düşmesi ve en fazla oy alan yedek üyeden başlamak üzere yeni üyenin üyeliğe
davetine ilişkin karar ve işlemler yönetim kurulunca yerine
getirilir.
Organlarda görev alma yasağı
MADDE 51.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında
denetim ve disiplin kurulu üyeliği bulunanların, aynı kuruluşun yönetim
kurulunda görev almaları yasak olduğu gibi, bu kişilerin eşleri, üstsoy, altsoy
ve ikinci derecedeki kan hısımlarının da aynı dönemde, bu kuruluşun yönetim,
denetim ve disiplin kurullarında görev almaları yasaktır.
Farklı mesleklerde faaliyet göstermelerinden
dolayı birden fazla odaya kaydı olan esnaf ve sanatkârlar ancak bir odanın
yönetim veya denetim kurulunda görev alabilirler. Bu kişiler, odalarda birden
fazla yetkili organ üyeliği görevi alamazlar.
Ayrıca, esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarından herhangi birisinde yönetim, denetim veya disiplin kurulu üyeliği
bulunanlar, diğer esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim, denetim
veya disiplin kurullarının en fazla ikisinde daha üye olarak yer alabilirler. Bu
kişiler uhdelerinde üç görevden ziyade üyelik bulunduramazlar. Aynı kişi birlik
ve federasyon başkanı olamaz.
Amaç dışı faaliyet yasağı
MADDE 52.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları,
kuruluş amaçları dışında herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Kuruluş amaçları
dışında faaliyet gösteren veya bu Kanunda belirtilen asli görevlerini Bakanlığın
uyarısına rağmen yerine getirmeyen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
sorumlu organlarının görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin
seçilmesine Bakanlığın veya bu kuruluşların bulundukları yer Cumhuriyet
Başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince karar
verilir. Yargılama, basit yargılama usulüne göre yapılır ve en geç iki ay içinde
sonuçlandırılır.
Görevlerine son verilen organların yerine, bu
Kanundaki usul ve esaslara göre, en geç bir ay içinde yapılacak genel kurul ile
yenileri seçilir. Yeni seçilenler eskilerin süresini tamamlar. Görevlerine son
verilen organ üyelerinin cezai sorumlulukları saklıdır. Bu organların yukarıdaki
hükümler gereğince görevlerine son verilmesine neden olan ve mahkeme kararında
belirtilen tasarrufları hükümsüzdür.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, millî
güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut
yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, valilik tarafından
faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten men kararı, yirmidört saat içinde
görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar.
Aksi halde bu idari karar kendiliğinden yürürlükten
kalkar.
İKİNCİ
BÖLÜM
Toplantılar, Temsil ve
İlzam,
Huzur Hakkı ve Aylık
Ücretler,
Genel
Sekreterler
Yönetim kurulu toplantıları ve
kararları
MADDE 53.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
yönetim kurulları en az ayda bir toplanır. Yönetim kurulu, gerek görülmesi
halinde başkanın veya üyelerinin çoğunluğunun ya da denetim kurulu çoğunluğunun
çağrısıyla her zaman toplanabilir. Yönetim kurulu toplantılarının çağrısı
üyelere yazılı olarak yapılır.
Yönetim kurulu, üye tam sayısının çoğunluğu
ile toplanır ve hazır bulunanların çoğunluğu ile karar
verir.
Mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya
iştirak etmeyen üyeler yönetim kurulu üyeliğinden çekilmiş sayılır.Yönetim
kurulu üyeleri arasında eksilme olduğu takdirde, yedek üyelerden genel kuruldaki
seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde ise listeye göre sırayla
yönetim kuruluna getirilir ve yeni üye ilk toplantıya yazılı olarak çağrılır.
Yeni üyenin iştiraki sağlanmadan yönetim kurulu toplantısı yapılamaz. Bu üyenin
toplantıya icabet etmemesi halinde sonraki üye çağrılarak yönetim kurulu üye
sayısı tamamlandıktan sonra toplantı yapılır.
Yönetim kurulu üyelerinin toplu olarak
görevden ayrılması veya asıl üye sayısının yarıdan aşağıya düşmesi ve
yedeklerinin de kalmaması halinde; üç ay içinde yapılacak seçimlere kadar,
odalar birlik tarafından, birlikler ve federasyonlar Konfederasyon tarafından,
Konfederasyon ise Bakanlık tarafından görevlendirilecek üç kişilik bir kurul
tarafından yönetilir.
Başkan, temsil ve ilzam
MADDE 54.- Oda, birlik, federasyon başkanı ve
Konfederasyon genel başkanı, genel kurul tarafından tek dereceli olarak seçilir;
bunlar aynı zamanda ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun yönetim
kurulu üyesi ve başkanıdır. Başkanlık ve genel başkanlık görevini üst üste iki
dönem yapanlar bir seçim dönemi geçmedikçe tekrar başkan seçilemezler. Genel
başkan veya başkanın herhangi bir sebeple görevinden ayrılması durumunda,
yönetim kurulu kalan süreyi tamamlamak üzere kendi aralarından birisini başkan
olarak seçer.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
yönetim kurulu üyeleri kendi aralarından, odalarda bir başkan vekili; oda sayısı
50 ve daha az olan birliklerde bir başkan vekili, 51-100 olan birliklerde iki
başkan vekili, 101 ve daha fazla olan birliklerde üç başkan vekili;
federasyonlarda iki başkan vekili; Konfederasyonda ise dört genel başkan vekili
seçer.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarını
temsil ve ilzama başkan yetkilidir. Başkanın bulunmadığı zamanlarda, yönetim
kurulunca yetkilendirilmiş olan başkan vekili temsil ve ilzam görevini ifa eder.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarını, başkan veya başkan vekili ile genel
sekreterin müşterek imzaları bağlar.
Denetim kurulu toplantıları
MADDE 55.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
denetim kurulları kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Denetim kurulları
ayda bir toplantı yaparlar. Denetim kurulları yaptıkları denetimlerin sonucunu
üç ayda bir yönetim kurullarına, dönem sonunda da genel kurula rapor halinde
sunarlar.
Mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya
iştirak etmeyen üyeler denetim kurulu üyeliğinden çekilmiş sayılır. Denetim
kurulu üyeleri arasında eksilme olduğu takdirde, yedek üyelerden genel kuruldaki
seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde ise listeye göre sırayla
denetim kurulunca yazılı olarak denetim kuruluna çağrılır.
Denetim kurullarının asıl ve yedek üyelerinin
tamamının görevden ayrılmaları ve yedeklerinin de kalmaması halinde ilk seçime
kadar odalarda birlik, birlik ve federasyonlarda Konfederasyon, Konfederasyonda
ise Bakanlık tarafından bir denetçi atanır.
Aylık ücretler ve huzur hakları
MADDE 56.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
yönetim kurulu üyelerinin huzur hakları, yönetim kurulu başkanı ve başkan
vekilleri ile denetim kurulu ve disiplin kurulu üyelerine verilecek aylık
ücretler ile merkez dışından genel kurul, başkanlar kurulu, yönetim kurulu,
denetim kurulu ve disiplin kurulu toplantılarına katılacak üyelere ve bunların
görevlendirilmelerinde ödenecek yolluk ve konaklama ücretleri, aşağıda
belirtilen hadleri aşmamak kaydıyla ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının genel kurullarınca belirlenir.
a) Yönetim kurulu
başkanlarına;
Odalarda üye sayısı 100-500 olan odalarda
asgari ücret, 501-1500 olan odalarda asgari ücretin iki katı, 1501-3000 olan
odalarda asgari ücretin üç katı, 3001-10000 olan odalarda asgari ücretin dört
katı, 10001 ve daha fazla üyesi olan odalarda asgari ücretin beş katı,
Birliklerde üye oda sayısı 25'e kadar
olanlarda asgari ücretin üç katı, 26-50 olanlarda asgari ücretin dört katı,
51-100 olanlarda asgari ücretin beş katı, 101-150 olanlarda asgari ücretin altı
katı, 151 ve daha fazla olanlarda asgari ücretin yedi
katı,
Federasyonlarda üye oda sayısı 50'ye kadar
olanlarda asgari ücretin beş katı, 51-100 olanlarda asgari ücretin altı katı,
101 ve daha fazla olanlarda asgari ücretin yedi katı,
Konfederasyonda Genel başkana asgari ücretin
on katı,
b) Yönetim kurulu başkan vekillerine; (a)
bendinde belirtilen miktarların 2/4'ü,
c) Denetim kurulu üyelerine; (a) bendinde
belirtilen ücretlerin 1/4'ü,
d) Disiplin kurulu üyelerine; (a) bendinde
belirtilen ücretlerin 1/4'ü,
Aylık ücret,
e) Aylık ücret almayan yönetim kurulu
üyelerine katıldıkları toplantı başına (a) bendinde belirtilen ücretlerin 1/5'i
huzur hakkı,
Alırlar. Bu ücretler brüt asgari ücret
üzerinden net olarak ödenir.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
yetkili organ üyelerinin yurt içi harcırahları, asgari ücretin 1/5'inden, yurt
dışı harcırahları ise en yüksek Devlet memuruna ödenen günlük harcırahtan fazla
olamaz.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında
birden fazla organda görevli olanlar, bu görevlerine ait ücretlerden yüksek
olanı alırlar. Organ üyeleri, meslek kuruluşları iştiraklerinden en fazla
birinden ücret alabilirler.
Aylık ücret alanlara huzur hakkı
ödenmez.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları
personelinin işe alınmalarına ve ücretlerinin belirlenmesine yönetim kurulu
karar verir.
Genel sekreterler
MADDE 57.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
işlemlerini, mevzuat, ana sözleşmeleri ve yönetim kurulu kararları doğrultusunda
yürütmekle görevli bir genel sekreter bulunur. Genel sekreterler birden fazla
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunda görev yapamazlar. Genel sekreter yönetim
kurulu toplantılarına katılır, ancak oy kullanamaz. İhtiyaç duyulması halinde
onbinden fazla üyesi olan odalar ile birlik ve federasyonlarda bir,
Konfederasyonda üç genel sekreter yardımcısı
çalıştırılabilir.
Giderler, başkan veya vekili ile genel
sekreterin ortak imzasıyla yapılır. Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları
adına yazılacak yazılar da aynı şekilde imzalanır. Ancak, yönetim kurulu kuruluş
içi konularda genel sekretere tek başına imza yetkisi verebilir. Konfederasyon
genel sekreteri, yönetim kurulunun izni ile harcama yetkisi dahil, görev ve
yetkilerinden bir bölümünü her yıl başında yeniden tespit edilmek kaydıyla
yardımcılarına devredebilir.
Genel sekreterin atanması, terfi,
cezalandırılması ve görevine son verilmesi yönetim kurulu kararı ile yapılır.
Yönetim ve denetim kurulu üyeleri ve bunların eşleri, çocukları ve çocuklarının
eşleri genel sekreter olarak atanamaz. Genel sekreterin tezkiye amiri ise ilgili
meslek kuruluşunun başkanıdır.
Genel sekreter, personelin birinci tezkiye
amiri olup personelin atanma, terfi, cezalandırma ve işten uzaklaştırma
işlemleri teklifi üzerine yönetim kurulunca yapılır.
Birlik genel sekreterleri birliğe üye odaların
genel sekreterleri ile temmuz ve aralık aylarında, birlik başkanının gözetiminde
yılda en az iki defa eğitim ve değerlendirme toplantısı
yaparlar.
Genel sekreter ve genel sekreter yardımcısı
olarak atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki
genel şartları taşımaları gerekli olup; bu şartları taşımayanlar, genel sekreter
ve genel sekreter yardımcısı olarak atanamaz. Bu şartları taşımadıkları sonradan
anlaşılanların ise görevlerine son verilir.
Birlik ve federasyon genel sekreter ve
yardımcılarının en az iki yıllık yüksek okul mezunu olmaları, oda genel sekreter
ve yardımcılarının en az lise ve dengi okul mezunu olması, Konfederasyon genel
sekreteri ve yardımcılarının ise, üniversitelerin işletme, iktisat, hukuk,
siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri mezunu veya muadili bir
alanda yüksek tahsil yapmış olması şarttır. Genel sekreterlerin iktisadi ve
idari sahada tatbiki bilgi ve tecrübe sahibi olmaları ile yabancı dil bilmeleri
tercih sebebidir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Denetim, Kullanılacak
Defterler,
Aidatlar ve Belge
Ücretleri,
Ücret
Tarifeleri
Denetim
MADDE 58.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ile
sicil işlemleri Bakanlık gözetim ve denetimine tabidir.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
ilgili personeli ile organlarında görevli üyeleri, Bakanlık denetim
elemanlarının talebi üzerine kuruluşa ait her türlü evrak, defter ve kayıtları
göstermeye veya vermeye, para ve diğer varlıkların sayılmasına müsaade etmeye,
denetim ve incelemeleri için yardımda bulunmaya ve çalışmalarını yapabilecekleri
uygun bir yer tahsis etmeye mecburdurlar.
Bu yükümlülükleri yerine getirmeyen veya 59
uncu maddede belirtilen suçlardan dolayı haklarında kovuşturmaya başlanan ve
görevi başında kalması denetim ve soruşturmanın yapılması bakımından sakıncalı
görülen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının personeli Bakanlık denetim
elemanlarınca doğrudan görevden uzaklaştırılabilir. Organ üyelerinin görevden
uzaklaştırılmaları ise denetim elemanlarının teklifi sonucu Bakanlık veya
Cumhuriyet Savcılığı tarafından yetkili asliye hukuk mahkemesinde açılan dava
üzerine mahkemece bir ay içinde basit usulde yargılama yapılarak karara
bağlanır. Mahkeme dava sonucunu Bakanlık, ilgili oda ve üst kuruluşa
bildirir.
Görevden uzaklaştırılanlar hakkında
takipsizlik veya beraat kararlarının verilmesi halinde, bu kimseler tekrar
görevlerine dönerler ve bunların görevden uzak kaldıkları devreye ait ücretleri
yasal faizleri ile birlikte, mensup oldukları kuruluşlarca tam olarak ödenir.
Denetim sonucunda düzenlenen soruşturma evrakının denetim elemanı tarafından o
yerin Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi üzerine Bakanlık davada müdahil
sıfatını kazanır.
Odaların sadece üye kayıtları ve belgeleri,
sigortalılık yönünden gerektiğinde Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız
Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu denetim elemanları tarafından
denetlenebilir.
Cezai takibat
MADDE 59.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
yetkili organlarının üyeleri ve genel sekreterleri ile personeli, görevlerini
yerine getirirken görevleriyle ilgili suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve
özellikle bu kuruluşların paraları ile para hükmündeki evrak, senet ve diğer
malları aleyhine, bilanço, kesin hesap, rapor, diğer her çeşit evrak ve
defterleri üzerinde suç işledikleri takdirde, bu suçlardan dolayı, adli olarak
kamu görevlileri gibi ceza görürler.
Kullanılacak beyanname, defter ve
makbuzlar
MADDE 60.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında
kullanılacak defter, belge, beyanname, makbuz ve fişler
şunlardır:
a) Üye kayıt defteri.
b) Üye kayıt
beyannamesi.
c) Genel kurul karar
defteri.
d) Başkanlar kurulu karar
defteri.
e) Yönetim kurulu karar
defteri.
f) Denetim kurulu karar
defteri.
g) Disiplin kurulu karar
defteri.
h) Gelenek ve teamül
defteri.
ı) Demirbaş defteri.
j) Gelen ve giden evrak kayıt
defteri.
k) Mevzuata uygun muhasebe
defterleri.
l) Kasa defteri.
m) Gelir ve gider
defteri.
n) Kıymetli evrak
defteri.
o) Gelir ve gider
makbuzu.
p) Tahsil ve tediye
fişi.
r) Hizmetin gerektirdiği diğer defter ve
belgeler.
Bu Kanuna tabi meslek kuruluşlarında
kullanılacak defter, beyanname, makbuz, fiş ve belgeler ile oda üyelerinin
mesleklerinin icrası nedeniyle resmî kurum ve kuruluşlara verecekleri belgelerin
basım ve dağıtımında Konfederasyon yetkilidir. Bu belgelerden Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanından elektronik ortamda düzenlenenlerinin bedeli, bunu
düzenleyen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunca Konfederasyona ödenir.
Defter, beyanname, makbuz, fiş ve diğer
belgeleri yetkisiz olarak basan, bastıran, dağıtan, değişik yollardan çoğaltan
ve kullananlar bu fiillerinden dolayı Konfederasyonun ilgili Cumhuriyet
savcılıklarına başvurusu üzerine, genel hükümler çerçevesinde sorumlu olurlar.
Kayıt ücreti, aidat, katılma payı,
düzenlenecek belge ve hizmet ücretleri
MADDE 61.- Üyelerin odalara, odaların birlik ve
federasyonlara, birlik ve federasyonların Konfederasyona ödeyeceği kayıt ücreti,
yıllık aidat ve katılma payları ile esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
düzenledikleri belge ve yaptıkları hizmet karşılığı ücretler
şunlardır:
a) Üyenin sicile ilk kayıt yapılması sırasında
ödeyeceği kayıt ücreti, asgari ücretin onda birinden az, yarısından fazla
olamaz. Kayıt ücreti, esnaf ve sanatkârların sicil kaydı esnasında sicil
müdürlüğü tarafından tahsil edilir; kayıt ücretinin yarısı sicil ihtiyacında
kullanılmak üzere birlik adına açılacak banka hesabına, diğer yarısı ise ilgili
odanın banka hesabına aktarılır.
b) Üyenin odaya ödeyeceği yıllık aidat, asgari
ücretin onda birinden az, yarısından fazla olamaz. Kayıt ücretinin alındığı yıl
için ayrıca yıllık aidat alınmaz.
c) Odaların birlik ve üyesi oldukları
federasyonlara, birlik ve federasyonların Konfederasyona ödeyecekleri kayıt
ücreti, asgari ücretin yarısından az, tamamından fazla
olamaz.
d) Odaların birlik ve üyesi oldukları
federasyonlara, birlik ve federasyonların Konfederasyona, her yıl ödeyecekleri
katılma payı, ödemeyi yapacak esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun bir önceki
yıl gayri safi gelirlerinin % 3'üdür. Katılma payı hesaplamasında; bu Kanuna
göre üst kuruluşlardan satın alınan evrakın maliyet bedeli ile bu Kanun
dışındaki diğer kanuni düzenlemeler nedeniyle elde edilen gelirlerin maliyet
bedelleri ve bunlar için yapılan giderler gayri safi gelirden mahsup
edilir.
e) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
düzenledikleri ve onayladıkları belgeler ile yaptıkları hizmet karşılığında
alacakları ücretlerin miktar ve oranı; maktu olanlarda bu fıkranın (a) ve (b)
bentleri uyarınca belirlenecek miktarın onda birinden, nispi olanlarda ise
belgede geçen değerin binde onundan fazla olamaz.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları
tarafından tahsil edilen her türlü gelir, tahsilatı yapan ilgili meslek
kuruluşunun banka hesabına yatırılır.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ve
sicil müdürlüğü hesabına intikal eden paraların meslek kuruluşlarına aktarılacak
miktarları, elektronik ortamda tahsil edildikleri anda ilgili meslek kuruluşunun
banka hesabına intikal ettirilir.
Kayıt ücreti kayıt esnasında, yıllık aidat
nisan ve ekim aylarında iki eşit taksitte ödenir. Oda kaydını sildiren üyelerin
aidatı üye kaydının silindiği ay itibarıyla alınır. Süresi içinde ödenmeyen
yıllık aidat ve katılma payları için esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları
yönetim kurullarınca verilen kararlar ilam hükmünde olup icra dairelerince
yerine getirilir. Gecikme zammı, yıllık aidatın ve katılma payının bir mislini
geçemez.
Yıllık aidatlarını ödemeyen üyelere, ödeme
yapılıncaya kadar odaca yapılacak hizmetler ile düzenlenecek ve onanacak
belgeler verilmez.
Fiyat tarifelerinin tespit
şekli
MADDE 62.- Bu Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlarca
üretilen mal ve hizmetlerin fiyat tarifeleri, bağlı bulundukları odalarca
hazırlanır ve odanın mensubu olduğu birlik yönetim kurulu tarafından fiyat
tarifesinin sunulmasından sonra otuz gün içinde onaylanır veya reddedilir.
Onaylanan fiyat tarifesi belediye, mülki amirlik ve ilgili odaya yedi gün
içerisinde bildirilir ve bu andan itibaren yürürlüğe girer. Fiyat tarifeleri,
uygulanacak azami hadleri gösterir.
Belediyeler veya o yerin en büyük mülki amiri
tespit edilen bu tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde esnaf teşekkülü ile
anlaşmaya varamazlarsa onbeş gün içinde o yerin mülki amirinin ya da
görevlendireceği yardımcısının başkanlığında, ticaret ve sanayi veya ticaret
odasından bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliği temsilcisinden
teşekkül edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilmesini isteyebilirler.
Komisyon kararları salt çoğunlukla alınır.
Komisyon, tarifeleri uygun bulmadığı takdirde tarife yürürlükten
kalkar.
Komisyon kararına karşı, ilgililer yazılı
bildirim tarihinden itibaren on gün içinde ticari davaları görmeye yetkili
mahkeme nezdinde itirazda bulunabilirler. Bu mahkemenin kararı kesindir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir
ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu,
Mutabakat Komiteleri
Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi
Belirleme Koordinasyon Kurulu
MADDE 63.- Esnaf ve sanatkâr meslek kollarını belirlemek
ve yıllık gayri safi gelirleri ve bölgelerin özelliklerine göre esnaf ve
sanatkârlar ile tacir ve sanayicinin ayrımını yapmak, 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanununun 1463 üncü maddesinde Bakanlar Kurulunca çıkarılması öngörülen karar
taslağını hazırlayarak Bakanlığa sunmak üzere; Bakanlık Müsteşarı veya ilgili
müsteşar yardımcısının başkanlığında, Bakanlık, Maliye, Millî Eğitim, Çalışma ve
Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ilgili genel müdürleri ile Devlet Planlama
Teşkilatı Müsteşarlığının bir temsilcisi ile Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliğini temsilen katılan bir temsilci ve Konfederasyonu temsilen katılan bir
temsilciden oluşan Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme
Koordinasyon Kurulu kurulmuştur. Kurulun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük
tarafından yürütülür.
Mutabakat komiteleri
MADDE 64.- Bu Kanuna tabi odalar arasında veya bu odalar
ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalar arasında üye kayıt
zorunluluğu bakımından çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek üzere il ve ilçelerde
mutabakat komiteleri kurulur. Bu komiteler anlaşmazlıkları, Esnaf ve Sanatkâr
ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun belirleyeceği esaslar
dahilinde çözüme kavuştururlar.
Mutabakat komiteleri;
a) Bu Kanuna tabi odalar arasında üye kayıt
zorunluluğu bakımından çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek üzere, İl ve ilçelerde
mülkî amirin başkanlığında ilgili odaların ve birliğin birer temsilcisinden
oluşur, oyların eşitliği halinde başkanın oyu iki sayılır.
b) Bu Kanuna tabi odalar ile Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliği bünyesindeki odalar arasında üye kayıt zorunluluğu bakımından
çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek üzere, il ve ilçelerde mülki amirin
başkanlığında illerde birlik, ilçelerde ilgili oda ile ticaret veya ticaret ve
sanayi odalarının birer temsilcisinden oluşur.
Komite kararlarına karşı ilgililer tarafından
on gün içinde yetkili Asliye Hukuk Mahkemesine itiraz edilebilir. Mahkemenin
kararı kesindir. Kesinleşen mahkeme kararı üzerine ilgili sicil müdürlükleri
kayıtlarında gerekli işlemi yapmak zorundadırlar.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Muafiyetler ve
Listeler
Muafiyetler
MADDE 65.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının,
kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek ve bu amaçlarına uygun olarak kullanılmak
üzere iktisap ettikleri ve edecekleri gayrimenkuller ile bu kuruluşların
görevleri dolayısıyla elde ettikleri gelirler, katma değer vergisi ve emlak
vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan
müstesnadır.
Listeler
MADDE 66.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarına katılacak üyeleri belirleyen ve
seçim kuruluna verilecek olan genel kurul toplantısına katılacaklar listesi,
Maliye Bakanlığı ile Konfederasyonun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenen ücret
karşılığında ilgili esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşu tarafından Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından temin edilir. Tahsil edilen ücret tutarları
bütçeye gelir kaydedilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Esnaf ve Sanatkârlar
Sicili
Sicil teşkilatı ve personeli
MADDE 67.- Esnaf ve sanatkârların sicillerinin, sağlıklı
ve güvenli bir şekilde Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında tutulması ve
yayınlanmasını teminen ticaret davalarına bakan asliye hukuk mahkemeleri
gözetiminde ve kurulu bulunduğu il idari sınırları içerisinde çalışmak üzere
birlik bünyesinde ayrı bir birim olarak Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğü
kurulur. Sicilin personel ücretleri ve diğer giderleri birlik tarafından
karşılanır.
Sicil işlemleri birlik yönetim kurulunun
teklif edeceği aday veya adaylar arasından Bakanlık tarafından onaylanacak sicil
müdürleri tarafından yürütülür. Sicil müdürlerinin en az ön lisans diplomasına
sahip olmaları ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki
genel şartları haiz bulunmaları gereklidir. Gerek görülmesi halinde en az lise
mezunu olmak kaydı ile sicil müdürüne yardımcı olacak personelin ataması birlik
yönetim kurulunca yapılır ve Bakanlığa bilgi verilir. Sicil müdürlerinin ve
personelinin görevden alınmaları atanmalarındaki usule
tabidir.
Bakanlık, sicil müdürlerinin ve diğer sicil
personelinin işlemlerini her zaman denetlemeye ve görevden alınmasını ilgili
birlik yönetim kurulundan istemek de dahil olmak üzere gerekli tedbirleri almaya
yetkilidir.
Sicil müdürleri, sicil kayıtlarını mevzuata ve
gerçeklere uygun olarak tutmak ve izlemekle görevli ve sorumludur. Sicil
kayıtları üzerinde suç işledikleri belirlenen sicil teşkilatı personeli hakkında
bu suçlarından ve diğer mevzuata aykırı işlemlerinden dolayı kamu görevlileri
hakkındaki cezalar uygulanır.
Türk Ticaret Kanununun, ticaret siciline
ilişkin 26 ila 40 ıncı maddelerinin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri Esnaf ve
Sanatkâr Sicil Müdürlüğü hakkında da uygulanır.
Sicile kayıt mecburiyeti ve sicil
işlemleri
MADDE 68.- Bu Kanun kapsamındaki esnaf ve sanatkârlar,
yanlarında çalışanlar hariç, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren
durumlarını otuz gün içinde bağlı bulundukları sicile tescil ve Sicil
Gazetesinde ilan ettirmekle yükümlüdürler. Bu yükümlülüğü yerine getirmediği
tespit edilenler birlik tarafından ruhsat vermekle yetkili ilgili kurum ve
kuruluşlara bildirilir. İlgili kurum ve kuruluşlar, sicil kaydı yapılana kadar
bunların faaliyetlerini durdurur. 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu kapsamına
alınan il ve mesleklerde faaliyette bulunacak esnaf ve sanatkârlardan sicile
kayıt sırasında meslek dalı ile ilgili ustalık belgesi
istenir.
Esnaf ve sanatkârların sicile kayıtlarında,
kendilerinin vergi mükellefi ya da vergiden muaf olduklarının belgelenmesi
istenir.
Esnaf ve sanatkârların meslekî faaliyette
bulunabilmeleri ve ilgili odaya kaydedilmeleri için sicile kayıtları şarttır ve
sicile her bir meslek için ayrı kayıt yapılması gereklidir. Sicile kaydı yapılan
esnaf ve sanatkârların ilgili odaya kayıt için bilgilerinin gönderilmesi, sicil
tarafından elektronik ortamda Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında
gerçekleştirilir. Esnaf ve sanatkârlar kayıt beyannamelerindeki hususlarda
meydana gelen değişiklikleri en geç otuz gün içinde sicile bildirmek
zorundadırlar.
Esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı iken, daha
sonraki yıllarda yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı,
esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerini aşanlar kendileri istemedikçe ticaret
siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara
kayda zorlanamazlar. Ancak, yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş
hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerinin altı katını aşanların kayıtları,
sicil marifetiyle ticaret siciline aktarılır.
Tescili gerektiren olay veya işlemlerin
tamamen veya kısmen sona ermesi veya ortadan kalkması halinde sicildeki kayıt
ilgilinin talebi üzerine kısmen veya tamamen silinir.
Sicil müdürü tarafından öldüğü belirlenen ve
varisleri tespit edilemeyen esnaf ve sanatkârların sicil kayıtlarının silinmesi
ve bu hususun Sicil Gazetesinde ilanı doğrudan ve ücretsiz olarak yapılır. Bu
durumdaki işlemlerden 492 sayılı Harçlar Kanununda belirtilen harçlar tahsil
edilmez.
Sicil işlemleri, sicil müdürleri ve personeli
tarafından elektronik ortamda Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında
gerçekleştirilir.
Kayıt ve tescil harcı
MADDE 69.- Esnaf ve sanatkârların sicile kayıt ve tescil
harçlarının tutarı 492 sayılı Harçlar Kanununun Ticaret Sicili Harçları
hükümlerine göre hesap edilecek harcın yarısıdır. Alınan bu harcın yarısı ilgili
birliğe gelir kaydedilir.
Sicil Gazetesi
MADDE 70.- Sicile kayıt edilen ve ilanı gereken
hususlar, Bakanlığın gözetim ve denetimi altında Konfederasyon tarafından
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanı kullanılarak elektronik ortamda Türkiye
Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesinde yayınlanır.
Sicil Gazetesinin çıkarılmasına ilişkin
esasları tespit, yayım işlerini sevk ve idare etmek ve Bakanlık ile
Konfederasyon arasındaki çalışmaları koordine etmek üzere; Bakanlık Müsteşarının
başkanlığında, ilgili müsteşar yardımcısı, Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürü ve
genel müdür yardımcıları ile Konfederasyon genel sekreteri, genel sekreter
yardımcısı ve Sicil Gazetesi müdüründen oluşan Sicil Gazetesi komitesi kurulur.
Sicil Gazetesinde yayınlanacak ilan ücretleri
Sicil Gazetesi komitesinin teklifi ve Bakanlığın onayı ile yürürlüğe girecek bir
tarife ile belirlenir. Sicil Gazetesi ilan ücretleri sicil tarafından elektronik
ortamda tahsil edilir ve Sicil Gazetesi hesabına elektronik ortamda
aktarılır.
BEŞİNCİ KISIM
Eğitim
Eğitimin kapsamı, pratik meslek eğitimi ve
denetimi
MADDE 71.- Bu Kanunun meslekî eğitime ilişkin hükümleri
ile 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununun esnaf ve sanatkâr kesimindeki pratik
meslek eğitimini düzenleyen hükümleri Bakanlık, Millî Eğitim Bakanlığı ve
Konfederasyonun işbirliği ile bütünlük içinde yürütülür. Esnaf ve sanatkârların
meslekî eğitimleri, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ile Millî Eğitim
Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından ortaklaşa
planlanır, yürütülür, değerlendirilir ve denetlenir.
Eğitimin organizasyonu
MADDE 72.- Bu Kanunda ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim
Kanununda belirlenen amaçlar doğrultusunda esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında
çalışan çırak ve kalfaların, pratik meslek eğitimini gerçekleştirmek, her
kademedeki esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının asli
görevidir.
Esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında çalışan
çırak ve kalfaların, meslekî eğitimlerini organize etmek için esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının bünyesinde birer meslekî eğitim danışmanlığı
birimi kurulur.
Meslek Eğitimi Fonu
MADDE 73.- Esnaf ve sanatkârların her türlü meslek
eğitimi faaliyetini gerçekleştirmek ve desteklemek amacıyla Konfederasyon
bünyesinde Meslek Eğitimi Fonu kurulur.
Fonun kaynakları;
a) Konfederasyon bütçesine her yıl bu amaçla
konacak ödenekler,
b) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
eğitim bütçelerinden ödeyecekleri paylar,
c) Yapılacak bağışlar ve diğer
gelirlerden,
Oluşur.
Fonda toplanan kaynak, sadece esnaf ve
sanatkâr kesimine yönelik yapılacak meslekî eğitim ile bu eğitimin
geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla kullanılır.
Meslek eğitiminin finansmanı
MADDE 74.- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları bu
Kanunda belirtilen meslek eğitimine ilişkin görevleri yerine getirmek için,
katılma paylarının hesaplanmasında kullanılan yöntem esas alınarak, yıllık gayri
safi gelirlerinin % 5'ini ayırmak suretiyle eğitim bütçesi yapmak
zorundadırlar.
Odalar ayırdıkları bu payın beşte birini
birliğe, beşte birini varsa federasyona, beşte birini Konfederasyon bünyesindeki
Meslek Eğitimi Fonuna, hesap yılını takip eden mart ayı sonuna kadar öderler.
Geri kalan miktarı da kendileri meslekî eğitim için kullanırlar. Birlik ve
federasyonlar ayırdıkları bu payın beşte birini Konfederasyon bünyesindeki
Meslek Eğitimi Fonuna öderler, geri kalan miktarı da kendileri meslekî eğitim
için kullanırlar. Konfederasyon ise ayırdığı payın tamamını Fona
aktarır.
ALTINCI KISIM
Yönetmelikler, Geçici ve Son
Hükümler
Yönetmelikler
MADDE 75.- Bu Kanunun;
a) 4 üncü maddesindeki karma odalarda
kurulacak meslek komitelerinin kuruluşu ile çalışma usul ve esasları
Konfederasyon tarafından,
b) 47 nci maddesindeki, Bakanlık temsilcisinin
veya hükümet komiserinin görevlendirilmesi, görev ve yetkileri ile bunlara
ödenecek ücretler Bakanlık tarafından,
c) 49 uncu maddesinde belirtilen genel
kurullarda oy verme işleminin elektronik ortamda yapılması ile ilgili usul ve
esaslar Bakanlık tarafından,
d) 60 ıncı maddesindeki, esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarınca kullanılacak defter ve makbuzlar ile faaliyet konularına
ve mevzuata uygun nitelikte muamelat, muhasebe, personel işlemlerinin usul ve
esasları Konfederasyon tarafından,
e) 61 inci maddesindeki, kayıt ücretleri ve
yıllık aidatlar ile esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının düzenleyecekleri
belgeler ve yaptıkları hizmet karşılığında anılan maddede belirtilen hadler
içinde kalmak kaydıyla iller ve meslek gruplarının özellikleri dikkate alınarak
belirlenecek tarifelere göre tahsil edecekleri ücretler Konfederasyon
tarafından,
f) 62 nci maddesindeki, fiyat tarifelerinin
düzenleme usul ve esaslarının tayin ve tespiti Konfederasyon
tarafından,
g) 63 üncü maddesindeki, Esnaf ve Sanatkâr ile
Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun çalışma usul ve esasları
Bakanlık tarafından,
h) 67, 68 ve 69 uncu maddelerinde yer alan,
sicil işlemlerinin nasıl yürütüleceği, defter ve kayıtların ne şekilde
tutulacağı, hangi hususların tescil ve ilan edileceği; resen kayıt ve terkin
işlemleri, sicilin denetimi, sicil memurlarına itiraz yolları, sicil
personelinin nitelikleri, sorumluluğu Bakanlık tarafından,
ı) 70 inci maddesindeki, Sicil Gazetesinin
çıkarılması ve idare şekli, giderlerinin karşılanması, gelirlerinin tahsili ve
sarfı, ilan ve ücret tarifesi, kayıtlarının tutulması, muamelat ve muhasebe
işlemlerinin yürütülmesi usul ve esasları ile Sicil Gazetesi komitesi üyelerine
Sicil Gazetesi gelirlerinden karşılanmak ve net aylık miktarı asgari ücret
tutarını geçmemek üzere ödenecek huzur hakları Bakanlık
tarafından,
j) 71, 72 ve 73 üncü maddelerinde yer alan
pratik eğitimin verileceği iş yerleri ve bunların denetimine ilişkin
hükümlerinin usul ve esasları ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununun
uygulanmasında henüz kapsam içine alınmamış il ve meslek dallarında yapılacak
uygulama ve verilecek belgeler ile Meslek Eğitimi Fonunun yönetimi ve fon
kaynaklarının kullanımı Konfederasyon tarafından,
Üç ay içerisinde çıkarılacak yönetmeliklerle
düzenlenir. Konfederasyon tarafından hazırlanması öngörülen yönetmelikler
Bakanlık onayı ile yürürlüğe konulur.
Bu Kanunun 4, 16, 26 ve 34 üncü maddelerinde
öngörülen örnek ana sözleşmeler Bakanlıkça altı ay içinde
hazırlanır.
Yürürlükten
kaldırılan hükümler ile atıflar
MADDE 76.- 17.7.1964 tarihli ve 507 sayılı Esnaf ve
Sanatkârlar Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer kanunlarda, 507 sayılı
Esnaf ve Sanatkârlar Kanununa yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış
sayılır.
GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
kurulmuş bulunan oda, birlik, federasyon ve Konfederasyonun tüzel kişilikleri bu
Kanunda öngörülen şartları yerine getirmeleri kaydıyla devam
eder.
GEÇİCİ MADDE 2.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
olağan ve olağanüstü genel kurullarını yapmış ve yapmamış olan esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları, olağan genel kurul toplantılarını ve seçimlerini
2005 yılında olmak üzere; odalar
ekim ayında, birlikler ve federasyonlar kasım ayında, Konfederasyon
aralık ayında, bu Kanuna göre yeniden yaparlar. Esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının halen görevde olan yetkili kurulları, bu Kanuna göre 2005 yılında
yapılacak olağan genel kurul ve seçimlere kadar olan görev sürelerini mevcut
durumları ile tamamlarlar. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının yapılacak olağanüstü genel kurulları ve
seçimleri bu Kanuna göre yapılır ve yetkili organlar bu Kanuna göre teşekkül
ettirilir.
GEÇİCİ MADDE 3.- 15.8.2005 tarihine kadar, mevcut esnaf ve
sanatkârlar odalarına kayıtlı üyelerin üyelik nitelikleri bu Kanunun 7 nci
maddesinde belirtilen şartlara uygun olarak yönetim kurulu tarafından
güncelleştirilir.
Sicile kayıtlı olmayıp odaya kayıtlı üyelerle,
odaya kayıtlı olmayıp sicile kayıtlı olan üyelerin eksik işlemleri, sicil
tarafından oda ve sicil numaraları ilgili odayla irtibatlı olarak verilerek
tamamlanır. Ayrıca, odalar; üyelerine ilişkin bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanında güncelleştirilmesini 15.8.2005 tarihine kadar,
tamamlamak zorundadırlar. Üyeler de bu süre içinde eksik bilgilerini odaya
ulaştırmak mecburiyetindedirler. Bu çalışmalar sonucunda vefat ettiği, emekli
olarak veya başka bir nedenle mesleğini icra etmekten vazgeçtiği tespit edilen
üyelerin bilgilerini havi listeler oda yönetim kurulunca sicile bildirilir ve bu
kişilerin sicil ve oda kayıtları silinir. Bu şekilde yapılan terkin işleminden
harç alınmaz ve Sicil Gazetesinde yayımı ücretsiz olarak
yapılır.
Oda kayıtları bulunup esnaf ve sanatkâr sicil
kayıtları olmayan üyelerin üyeliklerinin bu yasaya uygun olarak güncellenmesini
temin için üyelik niteliklerini taşımaları kaydıyla ve bir sefere mahsus olmak
üzere 15.8.2005 tarihine kadar esnaf ve sanatkâr siciline yapılacak kayıtlarında
tescil harcı ve herhangi bir masraf alınmaz ve bunların Sicil Gazetesinde ilanı
ücretsiz olarak yapılır.
Oda üyeliğine istinaden Esnaf ve Sanatkârlar
ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu üyesi olan, ancak bu
Kanunun yürürlüğe girmesiyle üyelik şartlarını taşımadıkları için oda üyelikleri
sona erenlerin bu kuruma olan üyelikleri, yükümlülüklerini yerine getirmeleri
kaydıyla devam eder.
Güncelleme çalışmaları sırasında Maliye
Bakanlığı, Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kurumu ve Sosyal Sigortalar Kurumu gibi kamu kurum ve kuruluşlarının veri
tabanlarından yararlanılır.
GEÇİCİ MADDE 4.- Bu Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrası,
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette bulunan İstanbul Bilumum Madeni
Eşya Sanatkârları Odaları Birliği için uygulanmaz. Bu Birlikte İstanbul Esnaf ve
Sanatkâr Sicil Müdürlüğüne bağlı bir sicil müdür yardımcısı görev
yapar.
GEÇİCİ MADDE 5.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren;
a) Yıllık aidatlarını, 31.12.2003 tarihine
kadar ödemeyen oda üyelerinin, bu tarihten önceki dönemlere ilişkin yıllık aidat
borçları ve gecikme zamları,
b) Katılma ve eğitim paylarını, 31.12.2003 tarihine
kadar ödemeyen oda, birlik ve federasyonların, bu tarihten önceki dönemlere ait
katılma ve eğitim payı borçları ve gecikme zamları,
2004 yılına ait yıllık aidat, katılım payı ve
eğitim payları asıllarının üç ay içinde ödenmesi kaydıyla terkin
olunur.
31.12.2003 tarihinden önceki dönemlere ait
yıllık aidat ve gecikme zammı borcu olup oda tarafından kanuni yollara
başvurulduğu halde adresinde bulunamayan ve gayrifaal olduğu anlaşılan üyeler
oda yönetim kurulunca tespit edilerek sicil ve oda üyelik kayıtlarının silinmesi
için sicile bildirilir; bu şekilde yapılan terkin işlemlerinin Sicil Gazetesinde
yayımı ücretsiz olarak yapılır ve harç alınmaz.
GEÇİCİ MADDE 6.- 15.8.2005 tarihine kadar, yapılacak
güncelleme çalışmaları sonucunda aktif üye sayıları 100'den az olan odalar,
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında Bakanlıkça tespit edilir ve bu
odalar mahkeme kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden fesih olmuş sayılırlar
ve durum Bakanlık tarafından ilgili birliğe bildirilir. Bu odalar hakkında
ilgili birlik tarafından bu Kanunun 15 inci maddesinin son fıkrasındaki fesih
ile ilgili hüküm uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 7.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu
Kanunla yürürlükten kaldırılan 507 sayılı Kanuna göre tesis edilmiş bulunan
ajanlıklar kendiliğinden lâğvolur ve haklarında bu Kanunun 15 inci maddesinin
son fıkrasındaki fesih ile ilgili hüküm uygulanır. Ajanlık üyeleri 15.8.2005
tarihine kadar, sicil tarafından bu Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen esaslar
dahilinde ilgili odalara devir ve kayıt edilir. Bu işlem için üyelerden herhangi
bir ücret alınmaz. Bu ajanlıkların üye kayıt defterleri bağlı olduğu birlik
tarafından muhafaza edilir.
GEÇİCİ MADDE 8.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu
Kanunla yürürlükten kaldırılan 507 sayılı Kanuna göre büyükşehir statüsündeki
illerin il merkezlerine dahil ilçelerde kurulmuş olan odalar ile daha sonra
büyükşehire dahil edilen ilçelerde kurulmuş odalar mevcut üyelerini muhafaza
ederler. Ancak, daha sonra yapılacak yeni üyelik kayıtlarında bu odaların
çalışma bölgesinde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar isteklerine göre bu
odalara veya büyükşehir sınırları içinde kurulu bulunan ilgili odaya sicil
tarafından kaydedilir.
GEÇİCİ MADDE 9.- Sicil Gazetesinin elektronik ortamda
yayımlanmaya başlanmasından önce yayınlanmış nüshaları Bakanlık ve
Konfederasyonun gözetim ve işbirliğinde elektronik ortama
aktarılır.
GEÇİCİ MADDE 10.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
genel sekreter, genel sekreter yardımcısı ve sicil memuru olarak atanmış
olanlarda bu Kanunda belirtilen nitelikler aranmaz; sicil memurları sicil müdürü
olarak atanmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 11- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler
çıkarılıncaya kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin
uygulanmasına devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 12.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte
ilçelerde kurulu bulunan ve üye sayıları 100’den aşağı olan odaların, toplam üye
sayıları 100’den aşağı olmaması şartıyla 2005 yılı Ekim ayında yapacakları genel
kurulları öncesinde müşterek genel kurullarını yaparak birleşmeleri halinde
karma oda olarak devam ederler.
Yürürlük
MADDE 77.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 78.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu
yürütür.